Używamy cookies i podobnych technologii m.in. w celach: świadczenia usług, reklamy, statystyk. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień Twojej przeglądarki oznacza, że będą one umieszczane w Twoim urządzeniu końcowym. Pamiętaj, że zawsze możesz zmienić te ustawienia.zamknij
O PRoto Kontakt Reklama 
sonda
Czy Orange straci na ostatniej kampanii z blogerką Maffashion?
tak, bo wprowadziło ludzi w błąd
nie, bo niewiele osób zwróciło na nią uwagę
wręcz przeciwnie, była to dobra akcja promocyjna
głosuj >>

Jeśli masz inne propozycje napisz do PRoto.

Porady
Idea
Opieka merytoryczna
Zadaj pytanie
Czytelnicy pytają
Archiwum
VIII odcinek - Naprawdę rozdziel na pewno
Ortografia języka polskiego nie należy do najprostszych. Nawet jeśli już pamiętasz, kiedy pisać „u” a nie „ó” i kiedy „ż” a nie „rz”, to kłopoty wciąż sprawia pisownia różnych wyrażeń, np. przyimkowych, a także przymiotników złożonych. Łącznie czy rozdzielnie?- ile razy to pytanie postawiłeś sobie w ostatnim tygodniu?

1. Na rozruszanie, czyli trochę praktyki
Jeśli nie zadałeś sobie tego pytania jeszcze dzisiaj, masz niepowtarzalną okazję. Łącznie czy rozdzielnie?

1. Nade wszystko/nadewszystko, choć nie nad miarę/ nadmiarę i nie nad wyraz/nie nadwyraz/nienadwyraz cenił interes ubijany na prędce/naprędce i zysk za półdarmo/ za pół darmo.

2. Na domiar/ nadomiar/na do miar złego poszedł tam przedwczoraj/ przed wczoraj beze mnie/ bezemnie, choć zgoła/ z goła od nie dawna/od niedawna sam chętnie gdziekolwiek/ gdzie kolwiek wychodzi.

2. Ku przestrodze, czyli teorii słów kilka
Wyrażenia przyimkowe to połączenia przyimków z rzeczownikami lub przysłówkami, liczebnikami i zaimkami. Zasadniczo pisze się je rozdzielnie bez względu na ich znaczenie pierwotne lub przenośne

3. Ćwiczenia

1. Nade wszystko/nadewszystko, choć nie nad miarę/ nadmiarę i nie nad wyraz/nie nadwyraz/nienadwyraz cenił sobie interes ubijany na prędce/naprędce i kupno zapółdarmo/ za półdarmo/ za pół darmo.
2. Na domiar/ nadomiar/na do miar złego poszedł tam przedwczoraj/ przed wczoraj beze mnie/ bezemnie, choć zgoła/ z goła nie sam, bo od nie dawna/od niedawna sam chętnie gdziekolwiek/ gdzie kolwiek wychodzi.
3. Nowo przyjęty/nowoprzyjęty do świeżo otwartego/ świeżootwartego sklepu rolniczo przemysłowego/ rolniczoprzemysłowego pracownik okazał się poniewczasie/ po nie w czasie/ po niewczasie/ gadułą i leniuchem, a nie wysoko wykwalifikowanym/ wysokowykwalifikowanym specjalistą.
4. Na co dzień/naco dzień/ na codzień lubiła jasnoniebieskie/ jasno niebieskie/jasno-niebieskie sukienki i spinki o perłowoszarym/perłowo szarym/ perłowo-szarym połysku, od święta naumyślnie/ na umyślnie zakładała bojówki i rozpuszczała włosy.
5. Zrób to na po pojutrze/ na popojutrze. Czuję, że niezadługo/ nie za długo/ nie zadługo najdzie nas niespodziewana kontrola.
6. Nie dalej jak przedwczoraj/ przed wczoraj widział pośrodku łąki dwa bociany.
7. Myślał powoli/po woli, chodził po mału/ pomału, a jednak niezły z niego z cicha pękł/ ścicha pękł/ ścichapęk – tak po krótce/ pokrótce można opisać jej męża.
8. Naprzeciwko/ na przeciwko kościoła rzymskokatolickiego/ rzymsko-katolickiego/ rzymsko katolickiego stał świeżo pomalowany płot, który prowadził donikąd/ do nikąd.

4. Słowem praktyka
Oczywiście najlepszą i niezawodną metodą na niepopełnianie błędów typu: razem czy osobno? jest regularne korzystanie ze słownika ortograficznego. I choć nie zawsze jest na to czas, trzeba to robić; informacje prasowe wymagają pewnej uwagi i rzetelności ortograficznej, bo nie wysyłasz ich do jednej czy dwóch osób, a cudzy błąd przykuwa uwagę dużo bardziej niż własny. Wszystkich połączeń nie da się oczywiście spamiętać, dlatego warto zapoznać się z ogólnymi zasadami pisowni wyrażeń typu dziko rosnący czy bladoniebieski. Rozwiązaniem może być tez wypisanie sobie wyrazów, które sprawiają kłopot i powieszenie ich listy nad biurkiem.

5. Do źródeł
Przy dzisiejszym odcinku skorzystaliśmy z:
Encyklopedii języka polskiego pod red. S. Urbańczyka
Słownika współczesnego języka polskiego pod red. A. Markowskiego
Wielkiego słownika ortograficznego pod red. E. Polańskiego

Warto wiedzieć! PWN wydało w 2003 roku Słownik pisowni łącznej i rozdzielnej. Razem czy osobno? E. Polańskiego i A. Skudrzyk. Tam można znaleźć łatwo sformułowane reguły tej pisowni. Wiele haseł z tego słownika wprowadzono potem do nowszych wydań Wielkiego słownika ortograficznego PWN. W końcowej fazie druku znajduje się też podobnie szczegółowy słownik pisowni wielką i małą literą autorstwa A. Skudrzyk i K. Urban.