Używamy cookies i podobnych technologii m.in. w celach: świadczenia usług, reklamy, statystyk. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień Twojej przeglądarki oznacza, że będą one umieszczane w Twoim urządzeniu końcowym. Pamiętaj, że zawsze możesz zmienić te ustawienia.zamknij
O PRoto Kontakt Reklama 
sonda
Czy nowy sportowy projekt SA Wardęgi ma szansę osiągnąć podobną popularność, jak te realizowane do tej pory?
tak, Wardęga stworzył tak silny wizerunek, że fani przy nim pozostaną
nie, nowy projekt jest ryzykownym posunięciem, może być mało wiarygodny
tak, ale tylko ze względu na fakt, że media mogą wykreować każdego jak chcą
głosuj >>

Jeśli masz inne propozycje napisz do PRoto.

Porady
Idea
Opieka merytoryczna
Zadaj pytanie
Czytelnicy pytają
Archiwum
VIII odcinek - Naprawdę rozdziel na pewno
Ortografia języka polskiego nie należy do najprostszych. Nawet jeśli już pamiętasz, kiedy pisać „u” a nie „ó” i kiedy „ż” a nie „rz”, to kłopoty wciąż sprawia pisownia różnych wyrażeń, np. przyimkowych, a także przymiotników złożonych. Łącznie czy rozdzielnie?- ile razy to pytanie postawiłeś sobie w ostatnim tygodniu?

1. Na rozruszanie, czyli trochę praktyki
Jeśli nie zadałeś sobie tego pytania jeszcze dzisiaj, masz niepowtarzalną okazję. Łącznie czy rozdzielnie?

1. Nade wszystko/nadewszystko, choć nie nad miarę/ nadmiarę i nie nad wyraz/nie nadwyraz/nienadwyraz cenił interes ubijany na prędce/naprędce i zysk za półdarmo/ za pół darmo.

2. Na domiar/ nadomiar/na do miar złego poszedł tam przedwczoraj/ przed wczoraj beze mnie/ bezemnie, choć zgoła/ z goła od nie dawna/od niedawna sam chętnie gdziekolwiek/ gdzie kolwiek wychodzi.

2. Ku przestrodze, czyli teorii słów kilka
Wyrażenia przyimkowe to połączenia przyimków z rzeczownikami lub przysłówkami, liczebnikami i zaimkami. Zasadniczo pisze się je rozdzielnie bez względu na ich znaczenie pierwotne lub przenośne

3. Ćwiczenia

1. Nade wszystko/nadewszystko, choć nie nad miarę/ nadmiarę i nie nad wyraz/nie nadwyraz/nienadwyraz cenił sobie interes ubijany na prędce/naprędce i kupno zapółdarmo/ za półdarmo/ za pół darmo.
2. Na domiar/ nadomiar/na do miar złego poszedł tam przedwczoraj/ przed wczoraj beze mnie/ bezemnie, choć zgoła/ z goła nie sam, bo od nie dawna/od niedawna sam chętnie gdziekolwiek/ gdzie kolwiek wychodzi.
3. Nowo przyjęty/nowoprzyjęty do świeżo otwartego/ świeżootwartego sklepu rolniczo przemysłowego/ rolniczoprzemysłowego pracownik okazał się poniewczasie/ po nie w czasie/ po niewczasie/ gadułą i leniuchem, a nie wysoko wykwalifikowanym/ wysokowykwalifikowanym specjalistą.
4. Na co dzień/naco dzień/ na codzień lubiła jasnoniebieskie/ jasno niebieskie/jasno-niebieskie sukienki i spinki o perłowoszarym/perłowo szarym/ perłowo-szarym połysku, od święta naumyślnie/ na umyślnie zakładała bojówki i rozpuszczała włosy.
5. Zrób to na po pojutrze/ na popojutrze. Czuję, że niezadługo/ nie za długo/ nie zadługo najdzie nas niespodziewana kontrola.
6. Nie dalej jak przedwczoraj/ przed wczoraj widział pośrodku łąki dwa bociany.
7. Myślał powoli/po woli, chodził po mału/ pomału, a jednak niezły z niego z cicha pękł/ ścicha pękł/ ścichapęk – tak po krótce/ pokrótce można opisać jej męża.
8. Naprzeciwko/ na przeciwko kościoła rzymskokatolickiego/ rzymsko-katolickiego/ rzymsko katolickiego stał świeżo pomalowany płot, który prowadził donikąd/ do nikąd.

4. Słowem praktyka
Oczywiście najlepszą i niezawodną metodą na niepopełnianie błędów typu: razem czy osobno? jest regularne korzystanie ze słownika ortograficznego. I choć nie zawsze jest na to czas, trzeba to robić; informacje prasowe wymagają pewnej uwagi i rzetelności ortograficznej, bo nie wysyłasz ich do jednej czy dwóch osób, a cudzy błąd przykuwa uwagę dużo bardziej niż własny. Wszystkich połączeń nie da się oczywiście spamiętać, dlatego warto zapoznać się z ogólnymi zasadami pisowni wyrażeń typu dziko rosnący czy bladoniebieski. Rozwiązaniem może być tez wypisanie sobie wyrazów, które sprawiają kłopot i powieszenie ich listy nad biurkiem.

5. Do źródeł
Przy dzisiejszym odcinku skorzystaliśmy z:
Encyklopedii języka polskiego pod red. S. Urbańczyka
Słownika współczesnego języka polskiego pod red. A. Markowskiego
Wielkiego słownika ortograficznego pod red. E. Polańskiego

Warto wiedzieć! PWN wydało w 2003 roku Słownik pisowni łącznej i rozdzielnej. Razem czy osobno? E. Polańskiego i A. Skudrzyk. Tam można znaleźć łatwo sformułowane reguły tej pisowni. Wiele haseł z tego słownika wprowadzono potem do nowszych wydań Wielkiego słownika ortograficznego PWN. W końcowej fazie druku znajduje się też podobnie szczegółowy słownik pisowni wielką i małą literą autorstwa A. Skudrzyk i K. Urban.