Fundacja Avalon ruszyła z ogólnopolską kampanią „Widzimy się w pracy!”, która ma przełamywać bariery i stereotypy utrudniające osobom z niepełnosprawnościami aktywność zawodową. To ważny temat w obliczu zmian demograficznych i rosnących problemów pracodawców ze znalezieniem pracowników. W Polsce żyje ponad 5 mln osób z niepełnosprawnościami, ale pracuje zaledwie 18,5 proc. z nich. Oznacza to, że na rynku pracy wciąż pozostaje niewykorzystany potencjał dużej grupy osób z kompetencjami, doświadczeniem i planami zawodowymi.
Potencjał jest, możliwości wciąż brakuje
Według danych Eurostatu za 2025 rok różnica w poziomie zatrudnienia między osobami z niepełnosprawnościami a pozostałą częścią społeczeństwa w Polsce sięgała 35 pkt proc. To więcej niż średnia dla Unii Europejskiej, gdzie różnica ta wynosiła 24,2 pkt proc. Dane te jasno pokazują, że osoby z niepełnosprawnościami wciąż znacznie rzadziej znajdują zatrudnienie niż pozostali mieszkańcy Polski.
Jak wspomina Fundacja Avalon, powodem tego nie jest jednak brak wykształcenia czy chęci rozwoju. Z danych Narodowego Spisu Powszechnego z 2021 roku wynika bowiem, że 637,6 tys. osób z niepełnosprawnościami ukończyło studia. Do tego 26,7 proc. respondentów badanych przez PFRON uczestniczyło w kursach zawodowych podnoszących kwalifikacje, a 20,1 proc. zdobywało w ten sposób nowe uprawnienia zawodowe.
Wśród osób z niepełnosprawnościami nie brakuje więc tych, którzy chcą się rozwijać i być aktywni zawodowo. Wyzwaniem pozostaje natomiast stworzenie warunków, które pozwolą im wykorzystać posiadane kompetencje i doświadczenie, a pracodawcom dostrzegać przede wszystkim ich możliwości, zamiast skupiać się na ograniczeniach i stereotypach związanych z niepełnosprawnością.
W II kwartale 2026 r. wskaźnik zatrudnienia wśród osób z niepełnosprawnościami wynosił 18,5 proc. (492 tys. osób), a stopa bezrobocia 8,6 proc. (27 tys. osób). Dla całej Polski stopa bezrobocia była w tym czasie znacznie niższa i wynosiła 3,2 proc. Podobne różnice widać w statystykach urzędów pracy. Na koniec 2025 r. zarejestrowanych było w nich 54,1 tys. osób z niepełnosprawnościami, a w ciągu roku do rejestrów trafiło 74,9 tys. takich osób. W tym samym czasie urzędy dysponowały 30,4 tys. ofert pracy skierowanych do tej grupy.
„Polska się starzeje. Liczba osób w wieku produkcyjnym będzie się zmniejszać, a pracodawcy już dziś mierzą się z coraz większymi trudnościami w pozyskiwaniu pracowników. W takiej sytuacji nie możemy pozwolić sobie na pomijanie ogromnej grupy osób, które mają kompetencje, doświadczenie i chcą pracować. Ludzie z niepełnosprawnościami nie są »rezerwą« rynku pracy, po którą sięgniemy dopiero wtedy, gdy zabraknie innych kandydatów. Są jego pełnoprawnymi uczestnikami, a ich potencjału przez lata nie potrafiliśmy w pełni wykorzystać” – komentuje Łukasz Wielgosz, członek zarządu Fundacji Avalon.
Ich praca mówi sama za siebie
Kampania „Widzimy się w pracy!” koncentruje się na pokazaniu zawodowych kompetencji osób z niepełnosprawnościami. Jej bohaterami są Marta Lorczyk, ekspertka analiz kosztów i korzyści w projektach transportowych, Mateusz Szczygielski, twórca cyfrowy i influencer kulinarny, Joanna Chruściel, specjalistka ds. dostępności, Justyna Cuże, trenerka i konsultantka ds. dostępności i HR, Robert Zarzecki, przedsiębiorca i prezes Fundacji „Widzimy Inaczej”, Klaudia Mruk, wizażystka i właścicielka salonu beauty, oraz Piotr Kruszak, fotograf.
W projekcie bierze udział również KawiArka Fundacji L’Arche, społeczna kawiarnia na warszawskiej Pradze, która tworzy miejsca pracy i daje zatrudnienie osobom z niepełnosprawnościami. Jej przedstawicielami są Kasia Nowikow, nieoficjalna kierowniczka i ambasadorka KawiArki, Piotr Rezel, od lat związany z L’Arche Warszawa i dwukrotny laureat nagrody „Wolontariusz Roku” gminy Warszawa Wawer, oraz Nikodem Grzeszczak.
Jak wyjaśniają twórcy akcji, wszyscy bohaterowie są osobami z niepełnosprawnością, ale to nie ona definiuje ich zawodową tożsamość. O tym, kim są w pracy, decydują ich kompetencje, doświadczenie, osobowość i zadania, które wykonują. Dlatego w projekcie pojawiają się dobrze znane z życia zawodowego sformułowania, takie jak „nie widzę przeszkód”, „dowożę temat” czy „ogarniam od ręki”. Mają one zwrócić uwagę na to, co pracownik potrafi i czym zajmuje się na co dzień, zamiast skupiać się wyłącznie na jego niepełnosprawności.
Pracodawcy otrzymują konkretne narzędzia
Jednym z elementów kampanii jest poradnik dotyczący zatrudniania osób z niepełnosprawnościami. Przygotowała go grupa ekspertów i praktyków zajmujących się m.in. rynkiem pracy, aktywizacją zawodową i dostępnością, we współpracy z Fundacją Aktywizacja. Materiał porządkuje najważniejsze kwestie związane z zatrudnianiem, od rekrutacji i przygotowania stanowiska po organizację pracy i dostępne formy wsparcia.
Kolejną częścią projektu jest mobilna wystawa prezentująca historie jego bohaterów. Fotografie i opowieści przedstawiają ich pracę, kompetencje oraz codzienne życie zawodowe. Od 22 do 30 września 2026 roku ekspozycję można bezpłatnie oglądać w warszawskiej Fabryce Norblina, w budynku Plater. Następnie wystawa pojawi się w kolejnych lokalizacjach w Warszawie, które będą ogłaszane sukcesywnie. Projekt został objęty patronatem Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy, Pełnomocnika Rządu ds. Osób z Niepełnosprawnościami oraz Business Centre Club.
Działania obejmują także internet, media społecznościowe, outdoor oraz współpracę z twórcami internetowymi. W ramach kampanii powstały też spoty z udziałem bohaterów kampanii, które będą emitowane na antenie stacji telewizyjnych i radiowych od 1 października 2026 roku.
Źródło: youtube.com/FundacjaAvalonYT
Kampania jest współfinansowana przez Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (PFRON). (ao)
