W polskich szkołach może uczyć się nawet pół miliona dzieci neuroatypowych. Ich potrzeby nie zawsze są rozumiane, a odmienne zachowania bywają mylone z niegrzecznością. Z myślą o dzieciach, ich rodzicach i szkolnym otoczeniu Kaufland Polska, Fundacja Avalon i polski wokalista Vito Bambino rozpoczynają ogólnopolską kampanię społeczną promowaną hasłem „Inny rytm to nie błąd. To nowa piosenka”. Jednym z jej głównych elementów jest bezpłatny Pomarańczowy Telefon Wsparcia pod numerem 530 001 130, gdzie rodzice i pracownicy szkół mogą skonsultować się z psychologami, pedagogami i prawnikami oraz poszukać rozwiązań w trudnych sytuacjach związanych z neuroróżnorodnością. Akcja wystartowała 8 października 2026 roku.
Zrozumieć zamiast oceniać
Jak wyjaśniają twórcy inicjatywy, neuroatypowość oznacza odmienne sposoby funkcjonowania i przetwarzania informacji przez mózg. Dotyczy ona m.in. osób w spektrum autyzmu, z ADHD, dysleksją czy zespołem Tourette’a. Może wiązać się z innym odbieraniem bodźców, regulowaniem emocji, koncentracją czy komunikowaniem potrzeb. Nie zawsze jest widoczna na pierwszy rzut oka, a nie każde dziecko neuroatypowe ma formalną diagnozę lub orzeczenie.
Według szacunków przywołanych przez organizatorów kampanii w polskich szkołach może uczyć się nawet pół miliona takich dzieci. To więcej, niż wynosi liczba mieszkańców Gdańska, Szczecina czy Lublina. Mimo to 43 proc. rodziców nie wie o obecności uczniów neuroatypowych w szkołach publicznych lub uważa ją za zjawisko rzadkie. Brak wiedzy może prowadzić do nieporozumień, a zachowania wynikające z przeciążenia bywają odbierane jako przejaw niegrzeczności.
Na potrzebę zwiększania świadomości zwraca uwagę Kaufland Polska. Jak podkreśla Katarzyna Łosińska-Burdzy, dyrektor Pionu Corporate Affairs w firmie, niemal co czwarty pracownik Kauflandu wychowuje dziecko w wieku szkolnym. „Chcemy nie tylko mówić o neuroróżnorodności, ale także dać rodzicom i szkołom konkretne narzędzia. Pół miliona dzieci nie zmieni swojego rytmu. To my możemy nauczyć się lepiej go rozumieć, a rozmowa może być pierwszym krokiem do zmiany dla dziecka i całej klasy” – komentuje Łosińska-Burdzy.
O wyzwaniach związanych ze wspólną nauką dzieci neurotypowych i neuroatypowych mówi raport „Wiele rytmów w jednej szkole – raport o doświadczeniach i podejściu rodziców do neuroatypowości w placówkach edukacyjnych”. Badanie przeprowadziła agencja ARC Rynek i Opinia na zlecenie Kaufland Polska i Fundacji Avalon, łącząc metody jakościowe i ilościowe. Wyniki wskazują, że obawom i stereotypom wciąż towarzyszy brak wiedzy na temat neuroróżnorodności.
Aż 63 proc. rodziców dzieci neurotypowych w różnym stopniu obawia się większej liczby trudnych lub nieprzewidzianych zachowań oraz konfliktów w neuroróżnorodnej klasie. Z kolei 47 proc. rodziców dzieci neuroatypowych przynajmniej raz spotkało się z presją, aby przenieść dziecko do innej klasy lub szkoły. Zestawienie tych wyników pokazuje, jak różnie rodziny mogą doświadczać szkolnej rzeczywistości. Dlatego organizatorzy kampanii zachęcają do rozmowy i wspólnego szukania rozwiązań, które uwzględnią potrzeby zarówno poszczególnych uczniów, jak i całej klasy.
Wsparcie zaczyna się od rozmowy
Rodzice dzieci neuroatypowych i neurotypowych, nauczyciele oraz dyrektorzy szkół mogą uzyskać bezpłatne wsparcie psychologów, pedagogów i prawników, dzwoniąc pod numer 530 001 130. Pomarańczowy Telefon Wsparcia Fundacji Avalon ma pomagać w zrozumieniu trudnych sytuacji związanych z neuroróżnorodnością i szukaniu rozwiązań, które uwzględniają potrzeby dziecka oraz całej klasy.
Kampanii towarzyszą również działania edukacyjne. Powstaną przewodniki dla rodziców i nauczycieli, scenariusze lekcji oraz webinary dla rodziców, nauczycieli i dyrektorów szkół. Materiały mają ułatwić dorosłym rozpoznawanie potrzeb uczniów i wspieranie ich w codziennych sytuacjach szkolnych.
Przesłanie inicjatywy wybrzmiewa także w muzyce. Vito Bambino nagrał utwór „Mimo najlepszych chęci”, do którego powstał teledysk osadzony w szkolnej rzeczywistości. Piosenka zwraca uwagę na osoby, które inaczej odczuwają i postrzegają świat. „Bo ja widzę świat inaczej niż Ty. Powiedz mi, czy świat sobie poradzi z tym?” – to pytanie skierowane do dorosłych i całej społeczności szkolnej.
Źródło: youtube.com/ Vito_Bambino
Ideę różnorodności odzwierciedla także kolekcja produktów przygotowanych w ramach akcji. Od 8 października 2026 roku w sklepach sieci Kaufland dostępne będą t-shirty, czapki i torby sygnowane przez Vito Bambino, a także ołówki o nietypowych kształtach. Każdy wygląda inaczej, ale żaden nie jest niewłaściwy. To prosty symbol przypominający, że nie istnieje jeden właściwy sposób uczenia się, funkcjonowania czy odbierania świata.
Produkty zdobi charakterystyczny neuroatypowy ludzik oraz podpis artysty. Dochód z ich sprzedaży wesprze finansowanie dodatkowych dyżurów ekspertów Pomarańczowego Telefonu Wsparcia, które będą dostępne do 31 marca 2027 roku. Dzięki temu rodzice i pracownicy szkół zyskają dodatkową możliwość bezpłatnej konsultacji ze specjalistami. (ao)
