Po raz pierwszy media społecznościowe i serwisy wideo stały się częściej wykorzystywanym źródłem wiadomości niż strony internetowe i aplikacje wydawców. Tak wynika z najnowszego raportu Reuters Institute for the Study of Journalism, który analizuje zmiany w sposobie konsumpcji wiadomości na świecie. Autorzy publikacji „Digital News Report 2026” zwracają uwagę na spadek poziomu zaufania do wiadomości, rosnące znaczenie treści twórców internetowych oraz coraz większą rolę sztucznej inteligencji w dostępie do informacji.
Rośnie dominacja social mediów
Już 54 proc. badanych wskazuje media społecznościowe i serwisy wideo jako źródło wiadomości. To więcej niż odsetek osób odwiedzających strony internetowe i aplikacje wydawców, który wynosi 51 proc. Po uwzględnieniu chatbotów AI udział zewnętrznych źródeł wzrasta do 56 proc.
Zmiana jest szczególnie widoczna wśród najmłodszych odbiorców. W grupie osób w wieku od 18 do 24 lat już 52 proc. wskazuje media społecznościowe, serwisy wideo i chatboty AI jako główne źródło wiadomości. To wynik o 32 pkt proc. wyższy niż w przypadku drugiego najczęściej wskazywanego sposobu pozyskiwania informacji. Jednocześnie 56 proc. respondentów z tej grupy deklaruje, że nigdy nie było stałymi czytelnikami drukowanych gazet. Od 2020 roku o 13 pkt proc. spadło również regularne korzystanie z telewizji jako źródła informacji.
W całej badanej populacji maleje także zainteresowanie samymi wiadomościami. Od 2021 roku odsetek osób deklarujących duże zainteresowanie newsami zmniejszył się średnio o 13 pkt proc. Obecnie 1/4 badanych sprawdza informacje najwyżej raz w tygodniu i pozostaje biernym odbiorcą.
Rekordowo niskie zaufanie do informacji
Poziom zaufania do wiadomości jest najniższy od rozpoczęcia pomiarów w 2015 roku. Obecnie tylko 37 proc. respondentów deklaruje, że wierzy większości informacji, a spadki wystąpiły na 29 z 48 analizowanych rynków.
Jednocześnie rosną obawy związane z dezinformacją. Już 62 proc. badanych martwi się prawdziwością treści publikowanych w internecie. To o 4 pkt proc. więcej niż rok wcześniej.
Zmiany te mają także konsekwencje społeczne. Aż 42 proc. respondentów świadomie unika wiadomości, uznając je za zbyt przytłaczające. W Bułgarii, Chorwacji, Grecji i Turcji odsetek ten przekracza 60 proc., co może utrudniać udział obywateli w debacie publicznej.
AI i influencerzy przejmują uwagę odbiorców
Niezależni twórcy internetowi i influencerzy odgrywają coraz większą rolę w przekazywaniu informacji. Regularne korzystanie z publikowanych przez nich treści deklaruje 27 proc. badanych. Ankietowani postrzegają ich jako bardziej przystępnych i bardziej rozrywkowych niż tradycyjnych dziennikarzy, choć jednocześnie darzą ich mniejszym zaufaniem niż media.
Na znaczeniu zyskuje również sztuczna inteligencja. Z chatbotów, takich jak ChatGPT, Perplexity czy Google Gemini, w celu pozyskiwania wiadomości korzysta 10 proc. respondentów. Wśród osób poniżej 35. roku życia odsetek ten wzrasta do 16 proc.
Najczęściej wskazywaną zaletą takich narzędzi jest możliwość zadawania dodatkowych pytań i uzyskiwania bardziej szczegółowych wyjaśnień. Użytkownicy cenią także łączenie informacji z różnych źródeł oraz tłumaczenie wiadomości z innych języków.
Autorzy raportu zwracają również uwagę na wyzwania stojące przed wydawcami. Globalny ruch z organicznych wyników wyszukiwania spadł o 33 proc., a odsetek osób płacących za wiadomości online w kluczowych państwach utrzymuje się na poziomie 17 proc. To oznacza, że tradycyjne modele finansowania mediów wciąż znajdują się pod silną presją.
Polacy coraz częściej kwestionują wiarygodność mediów
Tendencje obserwowane na świecie są dobrze widoczne także w Polsce. Zaufanie do wiadomości spadło w ciągu roku o 8 pkt proc. i wynosi obecnie 39 proc., co było jednym z najsilniejszych spadków spośród wszystkich analizowanych rynków.
Nie oznacza to jednak, że odbiorcy jednakowo oceniają wszystkie źródła informacji. Najwyższym poziomem zaufania cieszą się RMF FM (52 proc.), Polsat News (48 proc.), Radio ZET (48 proc.) oraz prasa lokalna i regionalna (48 proc.). Dla porównania TVP News ufa 35 proc. respondentów, a „Gazecie Wyborczej” 36 proc.
Polacy coraz częściej ograniczają kontakt z newsami. Świadome unikanie wiadomości czasami lub często deklaruje 46 proc. respondentów, czyli więcej niż wynosi średnia dla wszystkich badanych państw. Widać również ostrożność w płaceniu za treści informacyjne. Dostęp do wiadomości online wykupuje 11 proc. respondentów.
Wśród internetowych źródeł wiadomości najczęściej wybierany jest Onet.pl, z którego przynajmniej raz w tygodniu korzysta 33 proc. badanych. Kolejne miejsca zajmują WP.pl (29 proc.) i Interia.pl (20 proc.).
Jednocześnie autorzy raportu wskazują na postępujące rozdrobnienie rynku mediów oraz wzrost znaczenia projektów tworzonych wokół rozpoznawalnych osobowości. Jednym z najbardziej widocznych przykładów jest Kanał Zero, którego pozycję dodatkowo umocniła kampania prezydencka. (ao)
O badaniu:
Badanie zostało przeprowadzone przez firmę YouGov od połowy stycznia do końca lutego 2026 roku wśród respondentów z 48 państw. Próby dobrano pod względem wieku, płci i regionu zamieszkania, a wyniki odnoszą się przede wszystkim do internetowej populacji badanych krajów.
