Wstęp
W styczniu 2010 roku wśród agencji z branży public relations została przeprowadzona III fala badania. Uczestniczyły w nim agencje PR z terenu Polski, które są członkami Związku Firm Public Relations.
ZFPR powstał w styczniu 2001 r. i jest reprezentacją branży profesjonalnych usług PR w Polsce; obecnie zrzesza 31 agencji.
W III fali badania „Farenheit PR” uczestniczyło 28 firm PR:
1. Alert Media Communications
2. Ciszewski PR
3. ComPress S.A.
4. Euro RSCG Sensors
5. Feedback/Hill&Knowlton
6. Fleishman – Hillard
7. Genesis PR
8. Glaubicz Garwolińska Consultants
9. Headlines
10. ITBC Communication
11. Lighthouse Consultants
12. MARTIS Consulting
13. Mmd Public Relations
14. Multi Communications
15. NBS Public Relations
16. Neuron Agencja Public Relations
17. On Board PR
18. Partner of Promotion
19. Principle
20. Profile
21. Publink
22. Raczkiewicz Chanczke Consultants (Rc2)
23. Rowland Communications
24. RPR Group
25. Sigma International
26. Twenty Four Seven PR
27. United PR
28. Weber Shandwick
Uczestnicy badania odpowiadali na pytania dotyczące obecnej sytuacji na rynku branży PR, kondycji ich firmy oraz prognoz dotyczących najbliższego kwartału – zarówno w odniesieniu do agencji z branży, jak i firm korzystających z usług PR.
Badanie zostało zrealizowane w formie wywiadu telefonicznego.
Badanie miało na celu dokonanie diagnozy sytuacji na rynku branży PR. Bardziej szczegółowo scharakteryzowane cele badania obejmowały ocenę sytuacji w takich elementach, jak:
- Ogólna ocena aktualnej sytuacji branży PR;
- Sytuacja firm korzystających z usług agencji PR;
- Ocena kondycji firmy: poziom obrotów, zapytań, konkursów, przetargów oraz płac;
- Zmiany inwestycyjne w firmie;
- Prognoza zmian na rynku PR na najbliższy kwartał;
- Ograniczenia w rozwoju branży PR;
- Najbardziej sprzyjające czynniki w rozwoju branży PR.
Porównano również wyniki uzyskanych podczas II fali badania z wynikami uzyskanymi w I fali badania.
Zarówno cel główny, jak i poszczególne cele szczegółowe zostały osiągnięte przy wykorzystaniu kwestionariusza ankiety.
Badanie wśród firm z branży PR zostało przeprowadzone metodą ankiety, w oparciu o ustrukturyzowany kwestionariusz.
Badania ankietowe to złożony i wieloetapowy proces wymagający realizacji określonych reguł metodologicznych. Odpowiadają na pytania: Co? Ile? Jak często? Jak silnie? Kto? Prowadzą do pomiaru oraz identyfikacji faktów.
Badania ankietowe są metodą gromadzenia informacji opartą na bezpośrednim komunikowaniu się z respondentem, przeprowadzaną przy pomocy kwestionariusza ustrukturyzowanego o jawnym celu. Strukturyzacja kwestionariusza jest rozwiązaniem najczęściej stosowanym w badaniach społecznych. Ma on być gwarancją na to, że wszyscy respondenci odpowiadają na takie same pytania (otrzymują jednakowe bodźce).
Narzędzia, jakie wykorzystywane są w badaniach ankietowych, to – kwestionariusze: z przeważającymi pytaniami zamkniętymi, z zastosowaniem skal, stawiające respondentów w sytuacji konieczności dokonania wyboru oraz pytaniami otwartymi umożliwiającymi otrzymanie bardziej precyzyjnych odpowiedzi na wybrane pytania.
Badanie (wywiad telefoniczny) zostało zrealizowane z wykorzystaniem specjalistycznego oprogramowania CATI Support 2. Wywiady były przeprowadzane przez doświadczonych ankieterów w profesjonalnym studio CATI, a ich praca była na bieżąco monitorowana.
W analizie odpowiedzi respondentów uwzględnione zostały jedynie te odpowiedzi z kafeterii, które uzyskały wartość wyższą niż 0%. Te, dla których wartość wynosiła 0%, nie zostały pokazane na wykresach.
Wyniki badania – porównanie fali z czerwca’09, października’08 oraz stycznia’10
Ogólne wyniki badań
Ponad 60% respondentów pozytywnie ocenia sytuację w branży PR. W tej grupie aż 57% uznało ją za zdecydowanie dobrą, a 7% - za bardzo dobrą. W porównaniu do wcześniejszych fali badania wyraźnie widać wzrost ocen raczej dobrych (aż o 18%):
Wykres 1. Porównanie - ocena aktualnej sytuacji w branży PR.

Na przestrzeni okresu czerwiec 2009 – styczeń 2010 znacznie zwiększył się odsetek respondentów dostrzegających poprawę sytuacji i rozwój rynku w branży PR. W czerwcu 2009 było to 15%, natomiast w styczniu 2010 – już 54%. Tym samym znacznie zmalał odsetek respondentów mówiących o kryzysie – z 58% (czerwiec 2009) do 21% (styczeń 2010). Porównywalny we wszystkich falach jest odsetek osób przekonanych o stabilności rynku w branży PR:
Wykres 2. Porównanie – ocena bieżącej sytuacji w branży PR.

Ponad połowa respondentów przyznała w styczniu 2010, że kondycja firm, dla których świadczą usługi, jest obecnie mniej więcej taka sama jak 3 miesiące temu – 57%. W październiku opinię taką wyraziło nieco mniej, bo 48% badanych. Natomiast jako nieco lepszą sytuację ocenił w styczniu 2010 roku co czwarty ankietowany (25%), przy 35% w październiku 2009, ale zaledwie 8% w czerwcu 2009. Tylko 7% badanych w styczniu 2010 uznało, że sytuacja ich klientów jest nieco gorsza niż była 3 miesiące temu – w czerwcu taką opinię wyraziło aż 38% respondentów:
Wykres 3. Porównanie – ocena kondycji firm, dla których świadczone są usługi PR w porównaniu do sytuacji sprzed 3 miesięcy.

Wydatki firm – klientów branży PR – zwiększyły się według 18% respondentów ze stycznia 2010. Podczas fali badań z października 2009 takie zdanie miało jedynie 4% ankietowanych. Najczęściej jednak respondenci są przekonani o stałości inwestycji na działania PR ze strony ich klientów – uważało tak 54% osób w styczniu, 65% w październiku i 44% w czerwcu:
Wykres 4. Porównanie – ocena poziomu wydatków na działania PR firm korzystających z takich usług.

Ocena aktualnej sytuacji firmy jest w zdecydowanej większości przypadków pozytywna, ale warto zauważyć, że na przestrzeni okresu czerwiec 2009 – styczeń 2010 odsetek osób wybierających odpowiedź „raczej dobrze” wzrósł z 64% do 75%. Malał jednocześnie wyraźnie odsetek tych, którzy nie mieli zdania w tym zakresie (z 16% do 7%), a ponadto w styczniu 2010 w ogóle nie pojawiła się kategoria „raczej źle”:
Wykres 5. Porównanie – ocena aktualnej sytuacji firmy.

Poziom obrotów w firmach w okresie ostatnich 3 miesięcy według połowy respondentów 3 fali badania zwiększył się. W październiku 2009 było to nieznacznie więcej, bo 52% odpowiedzi. Zmniejszył się natomiast udział respondentów, którzy twierdzili, że poziom obrotów w ich firmie uległ zmniejszeniu – z 12% (czerwiec i październik 2009) do 4% (styczeń 2010):
Wykres 6. Porównanie – ocena poziomu obrotów firmy.

Natomiast inne były wskazania respondentów odnośnie poziomu obrotów w firmie w okresie ostatniego roku. W styczniu 2010 tylko 29% przyznało, że obroty zwiększyły się, w październiku 2009 było to 35%, a w czerwcu 2009 – 44%. Jednocześnie w styczniu 2010 tylko 25% twierdziło, że obroty firmy w perspektywie roku zmniejszyły się – dla porównania, w październiku 2009 było to aż 48%. W styczniu 2010 roku aż 39% respondentów uznało, że poziom obrotów w ich firmie nie zmienił się w ostatnim roku:
Wykres 7. Porównanie – poziom obrotów w ostatnim roku.

Liczba zapytań, w których uczestniczyły firmy PR, znacznie zwiększyła się na przestrzeni analizowanego kwartału. O tym zwiększeniu mówiło zaledwie 16% respondentów w czerwcu 2009, 26% w październiku 2009, ale już 46% w styczniu 2010 roku. Tym samym zmniejszył się odsetek respondentów uważających, że liczba zapytań zmniejszyła się (z 28% do 18%) oraz że pozostała bez zmian (z 56% do 36%):
Wykres 8. Porównanie – liczba zapytań.

Podobna sytuacja dotyczyła liczby konkursów – zwiększyła się ona zdaniem respondentów z 20% w czerwcu do 43% w styczniu 2010. Jednocześnie zmniejszył się odsetek badanych przekonanych, iż liczba konkursów zmniejszyła się (z 28% do 11%) oraz pozostała na tym samym poziomie (z 48% do 39%):
Wykres 9. Porównanie – liczba konkursów.

Dla porównania, mniej widoczne zmiany dotyczyły liczby przetargów, w których uczestniczyły firmy branży PR. O ich zwiększeniu mówiło od 20% (czerwiec 2009) do 25% (styczeń 2010) ankietowanych. O zmniejszeniu z kolei liczby przetargów – od 32% do 18% badanych. Jednak niezależnie od fali badania, najczęściej respondenci przyznawali, iż liczba przetargów, w których uczestniczyła ich firma, nie uległa zmianie – najczęściej taka opinia wyrażana była podczas ostatniej fali badania (54% wskazań w styczniu 2010):
Wykres 10. Porównanie – liczba przetargów.

Poziom płac w firmach z branży PR nie zmienił się według 71% respondentów (dane za styczeń 2010). Podczas badania październikowego taką opinię wyraziło więcej, bo aż 87% badanych. Żaden z respondentów w styczniu 2010 roku nie przyznał, że w jego firmie poziom płac uległ zmniejszeniu, przy 8% udziale takich wskazań wśród odpowiedzi z czerwca i października 2009. Ponadto, co czwarty respondent z 3 fali badania deklarował, że płace w jego firmie wzrosły – dla porównania, w październiku odpowiedź taką wybrało zaledwie 9% badanych:
Wykres 11. Porównanie – ocena poziomu płac.

Choć we wszystkich falach badania ankietowani deklarowali najczęściej, iż ogólny poziom inwestycji w ich firmach pozostawał na tym samym poziomie, to odsetek ten spadł z 80% (czerwiec 2009) do 68% (styczeń 2010). Tym samym od czerwca do stycznia zdecydowanie wzrósł odsetek osób deklarujących zwiększony poziom inwestycji w firmie: z 8% do 21%:
Wykres 12. Porównanie – ocena ogólnego poziomu inwestycji.

Jak można zauważyć, najmniej różnorodnych inwestycji miało miejsce według respondentów z badania czerwcowego, więcej w październiku 2009 i styczniu 2010. Jeśli już firmy PR inwestowały to najczęściej w sprzęt i oprogramowanie. O ile jednak w czerwcu deklarowało tak 12% ankietowanych, to w październiku 2009 – 22%, a w styczniu 2010 już w co czwartej firmie (25%) inwestowano właśnie w sprzęt i oprogramowanie. W październiku na drugim miejscu wśród inwestycji pojawiał się know – how firmy (13%), natomiast w czerwcu 2009 i styczniu 2010 – szkolenia dla pracowników (odpowiednio 8% i 11%). Pozostałe działania, jak promocja, zmiana biura czy przejęcie kapitału, to zdaniem ankietowanych marginalne inwestycje:
Wykres 13. Porównanie – dziedziny zmian poziomu inwestycji.

Przekonania ankietowanych odnośnie prognoz na rynku PR na najbliższe 3 miesiące są optymistyczne: w styczniu 2010 aż 54% z nich twierdziło, że sytuacja ta raczej się poprawi. W październiku było to zaledwie 13%. Znacznie mniej osób w porównaniu do poprzednich fal badania twierdziło, że sytuacja na rynku PR nie ulegnie zmianie (29% w styczniu 2010 i aż 65% w październiku 2009) lub raczej się pogorszy (odpowiednio 7% i 16%):
Wykres 14. Porównanie – prognoza sytuacji na rynku PR w okresie najbliższych 3 miesięcy.

Prognozy sytuacji w branży PR w perspektywie roku są dość pozytywne: większość respondentów we wszystkich falach badania twierdziła, że raczej ulegnie ona poprawie. Odsetek ten najwyższy był w styczniu 2010 (64%), a najniższy w październiku 2009 (57%). Warto zauważyć, iż w styczniu 2010 stosunkowo najniższy był odsetek respondentów wyrażających przekonanie, że sytuacja w branży PR w perspektywie roku zdecydowanie się poprawi (zaledwie 4%).
Wykres 15. Porównanie – prognoza sytuacji na rynku PR w okresie roku.

Od czerwca 2009 do stycznia 2010 wzrósł odsetek respondentów przewidujących, że wyniki ekonomiczne firm, dla których świadczone są usługi PR, będą nieco lepsze niż obecnie: wzrost ten nastąpił z 12% do 29%. Stabilność tych wyników w ostatniej fali badania (styczeń 2010) prognozowało znacznie mniej respondentów niż w badaniu październikowym: odsetki te wynosiły 46% w styczniu i 65% w październiku. Natomiast nieco gorsze wyniki ekonomiczne firm pobierających usługi PR przewidywało w dwóch ostatnich falach znacznie mniej respondentów niż w badaniu czerwcowym – w czerwcu twierdziło tak 32% badanych, w październiku – 4%, a w styczniu – 7%. Warto również zauważyć, iż jedynie w styczniu 2010 respondenci przypuszczali, że wyniki ekonomiczne firm, dla których świadczą usługi PR, będą znacznie gorsze – taką opinię wyraziło 4% badanych:
Wykres 16. Porównanie – prognoza wyników ekonomicznych firm, dla których świadczone są usługi PR.

Wraz z kolejnymi falami badania respondenci wyrażali coraz lepsze opinie na temat zatrudnienia w firmach, dla których świadczą usługi PR. Dopiero w styczniu pojawiały się odpowiedzi wskazujące na powiększanie zatrudnienia w tych firmach – taką opinię wyraziło 7% badanych. Znacznie obniżyły się z kolei odsetki respondentów wyrażających przekonanie, że firmy będą zwalniać pracowników – w czerwcu i październiku odsetki te stanowiły odpowiednio 24% i 26%, a w styczniu zaledwie 14% odpowiedzi:
Wykres 17. Porównanie – prognoza polityki zatrudnienia w firmach, którym świadczone są usługi PR.

Choć we wszystkich falach respondenci najczęściej nie przewidywali zmian w inwestycjach firm, dla których świadczone są usługi PR, to wyraźnie rósł odsetek respondentów przypuszczających, że firmy te będą zwiększać swoje wydatki na ten właśnie obszar działalności. W czerwcu takie przypuszczenie wyraziło 16% badanych, natomiast w styczniu już dwa razy więcej, bo 32% respondentów. Podczas 1 i 3 fali badania stosunkowo najczęściej pojawiały się wskazania dotyczące zmniejszenia wydatków na PR – 12% i 11%:
Wykres 18. Porównanie – prognoza poziomu inwestycji w firmach, którym świadczone są usługi PR.

Zmieniały się opinie respondentów dotyczące popytu na usługi PR. W późniejszych falach badania mniej osób wyrażało przekonanie, że popyt ten będzie taki jak obecnie (56% w czerwcu i 29% w styczniu), a więcej było zdania, że będzie on rósł w takim samym tempie jako obecnie (wzrost z 28% w czerwcu do 46% w styczniu). Szybszy niż obecnie wzrost popytu na usługi PR przewidywany był najczęściej w październiku (aż 30%), w pozostałych falach badania rzadziej wskazywano taką odpowiedź:
Wykres 19. Porównanie – prognoza zmian popytu na usługi PR.

Liczba zapytań, konkursów czy przetargów, w których będzie uczestniczyć firma w najbliższych 3 miesiącach, według większości badanych pozostanie na tym samym poziomie: od 50% (styczeń) do 65% (październik). O zwiększeniu się jej liczby mówiło od 22% (październik) do 28% (czerwiec), natomiast przekonanie o zmniejszeniu liczby zapytań, konkursów i przetargów wyrażali wyłącznie respondenci z badania styczniowego – 14% wskazań:
Wykres 20. Porównanie – prognoza poziomu zapytań, konkursów i przetargów w okresie najbliższych 3 miesięcy.

Liczba konkursów w perspektywie 3 miesięcy według respondentów ze wszystkich fal badania najczęściej pozostanie na tym samym poziomie, choć odsetki różnią się między sobą – od 68% (czerwiec) do 46% (styczeń). Podobną liczbę wskazań we wszystkich falach badania uzyskało przekonanie, że liczba konkursów zwiększy się – ok. 20% - 22%. Natomiast tylko w badaniu styczniowym respondenci wyrażali przekonanie, że w najbliższych 3 miesiącach liczba konkursów, w których uczestniczyć będzie ich firma zmniejszy się (14% wskazań):
Wykres 21. Porównanie – prognoza zmian liczby konkursów w okresie najbliższych 3 miesięcy.

Odnośnie zmian liczby przetargów, w których będzie uczestniczyć firma w okresie najbliższych 3 miesięcy, na przestrzeni czerwiec 2009 – styczeń 2010, wzrósł odsetek tych, którzy przyznawali, że liczba ta zwiększy się: odpowiednio z 20% do 25%. Zmniejszał się z kolei odsetek osób, które nie przewidywały zmian w tym zakresie – z 68% do 46%. Podczas ostatniej fali badania stosunkowo najwyższy był odsetek respondentów uznających, ze zmniejszy się liczba przetargów, w których będzie uczestniczyć ich firma (11%):
Wykres 22. Porównanie – prognoza zmian liczby przetargów w okresie najbliższych 3 miesięcy.

W poszczególnych falach badania zmniejszały się odsetki respondentów, którzy nie planowali zmiany poziomu wydatków na inwestycje: w czerwcu 2009 było to 64%, natomiast w styczniu 2010 – zaledwie 32%. Wśród badanych z 1 i 3 fali nikt nie planował zmniejszenia wydatków na inwestycje, podczas gdy w październiku podczas 2 fali, deklarowało tak 13% respondentów. Jednak w badaniu styczniowym aż 18% respondentów nie zamierzało inwestować w ogóle (w poprzednich falach odsetki te kształtowały się na poziomie 8% - 9%). Nieznacznie zwiększenie wydatków na inwestycje planowało aż 32% badanych w styczniu, podczas gdy w październiku było to 17% respondentów. Ponadto październik i styczeń to jedyne miesiące, gdy respondenci planowali zdecydowane zwiększenie wydatków na inwestycje – 13%, 14%:
Wykres 23. Porównanie – prognoza zmian w wydatkach na inwestycje.

Brak prognozowanych zmian w poziomie inwestycji lub brak inwestycji w przyszłym roku deklarowało 72% firm podczas badania czerwcowego. W październiku odsetek ten kształtował się na poziomie 57%, natomiast w styczniu 2010 – 50%. Zgodnie z deklaracjami, ankietowani w czerwcu 2009 najczęściej planowali inwestycje w sprzęt i oprogramowanie (16%) oraz szkolenia dla pracowników (12%), podobnie było w styczniu 2010, choć odsetki wskazań były wyższe – odpowiednio 29% i 18%. Natomiast respondenci badania październikowego najchętniej prognozowali inwestycje w szkolenia dla pracowników (30%), a następnie zmiany biura, sprzęt i oprogramowanie oraz inne działania (po 13% wskazań):
Wykres 24. Porównanie – prognoza zmiany poziomu inwestycji w poszczególnych dziedzinach.

Zdecydowany wzrost płac w swoich firmach przewidywało 14% respondentów w styczniu 2010, a październiku nikt nie wskazał takiej odpowiedzi. Podczas 3 fali badania stosunkowo najpopularniejszą odpowiedzią było wskazanie, iż wzrosną wynagrodzenia wybranych pracowników (43%), natomiast w pozostałych falach dominowało przekonanie, że wynagrodzenia pozostaną na tym samym poziomie – choć odsetki znacznie się różniły (48% w czerwcu 2009 i aż 100% w październiku):
Wykres 25. Porównanie – prognoza zmian w zakresie płac.

Ogólne oceny ubiegłego roku, jakie sformułowali respondenci, są zróżnicowane. Jako dobry oraz jako zły poprzedni rok uznało tyle samo badanych – po 38% (łącznie liczone oceny bardzo dobre i raczej dobre oraz bardzo złe i raczej złe). Co czwarty respondent nie potrafił dokonać jednoznacznej oceny ubiegłego roku (25%):
Wykres 26. Ogólna ocena ubiegłego roku.

Perspektywy rozwoju branży PR w nadchodzącym roku są zdecydowanie bardziej pozytywne: aż 61% badanych uważa, że będzie raczej dobrze. Kolejne 14% wskazało, że sytuacja będzie bardzo dobra – łącznie więc 75% respondentów wskazało, że w branży PR w przyszłym roku będzie lepiej. Negatywne opinie wyraziło zaledwie 4% badanych, przy czym wszyscy wskazali odpowiedź „raczej źle”, nie pojawiło się w ogóle wskazanie, że sytuacja będzie bardzo zła. Ponadto jedynie 18% respondentów nie potrafiło dokonać jednoznacznej oceny perspektyw rozwoju branży PR w nadchodzącym roku (odpowiedź „ani dobrze ani źle”), a 4% nie udzieliło odpowiedzi na to pytanie:
Wykres 27. Ocena perspektyw rozwoju branży PR w nadchodzącym roku.

Natomiast najczęściej prognozowane kierunki rozwoju branży PR w najbliższych latach to większe wykorzystanie środków unijnych oraz specjalizacje branży. Respondenci proponowali również większe zintegrowanie branży z mediami czy profesjonalizację usług. Rzadziej pojawiały się inne wskazania: venty, konferencje, kreacje marki czy usługi komunikacyjne. Wszystkie odpowiedzi wraz z liczbą wskazań zawarte są w poniższej tabeli – można powiedzieć, iż respondenci zdecydowanie widzą przyszłość branży PR w sięganiu po środki UE, a także w profesjonalizacji i specjalizacji branży:

Bariery rozwoju branży PR
Bariery rozwoju branży PR, jakie w różnych falach badania wskazywali najczęściej respondenci, są zróżnicowane. Najwyraźniej można zauważyć zmianę w kwestii zmniejszania budżetów na działania PR. W czerwcu 2009 aż 64% respondentów uznało to za główną barierę rozwoju branży PR (najwięcej wskazań spośród wszystkich), w październiku 2009 – 44%, natomiast w styczniu 2010 odpowiedź ta uzyskała zaledwie 18% wskazań. Wyraźnie widać, iż firmy PR znacznie mniej obawiają się zmniejszania budżetów na ich działania, jakie przeznaczają ich klienci. Podobnie zmniejszył się odsetek badanych, którzy uważali, barierą rozwoju ich branży jest spadek zapotrzebowania na usługi PR – z 12% w czerwcu do 0% w styczniu. W dwóch ostatnich falach badania (październik 2009 i styczeń 2010) wyraźnie wyższy był odsetek wskazań na brak zrozumienia specyfiki i niedostateczną edukację na temat PR jako barierę rozwoju tej branży – wynosiły one odpowiednio 52% i 50%, natomiast w czerwcu 2009 kształtował się on na znacznie niższym poziomie – 36%. Na przestrzeni analizowanego okresu czasu zmniejszył się odsetek respondentów uważających, że barierą rozwoju branży PR jest deficyt wykwalifikowanych specjalistów w tej dziedzinie – w czerwcu 2009 taką opinię wyraziło aż 36% badanych, natomiast w styczniu 2010 – 21%. Respondenci dostrzegają również brak profesjonalizmu wśród firm PR – w styczniu aż 32% badanych uważało, iż jest to bariera rozwoju całej branży. Nieco niższy był odsetek wskazań na tę odpowiedź w czerwcu 2009 (28%), a zdecydowanie niższy – w październiku 2009: zaledwie 13%:
Wykres 28. Porównanie – bariery rozwoju branży PR.

Drivery rozwoju branży PR
Najwięcej różnych driverów rozwoju branży PR wskazywali respondenci podczas 1 fali badania – dla wszystkich odpowiedzi z kafeterii właśnie w czerwcu 2009 uzyskano najwyższe odsetki wskazań. Najczęściej wskazywane drivery rozwoju branży to profesjonalizacja branży PR i rozwój know – how. Odsetki dla tej odpowiedzi kształtowały się na poziomie od 84% (czerwiec 2009) do 57% (styczeń 2010). Mniej respondentów w późniejszych falach wskazywało jako drivery zwiększanie budżetów na działania PR (z 52% do 14%) oraz rosnące zapotrzebowanie na usługi PR (z 76% do 32%). Konkurencja ze strony zagranicznych firm PR jest czynnikiem rozwojowym dla branży według co piątego (21%) respondenta z badania styczniowego – w badaniu czerwcowym było to aż 36%, a w październikowym zaledwie 4%.
Wykres 29. Porównanie – drivery rozwoju branży PR.

PR INDEX
PR Index został stworzony w oparciu o wskaźniki zawarte w kwestionariuszu. Poszczególne elementy były oceniane na skali od -10 do 10. Uwzględnione zostały w nim takie składowe jak:
- OGÓLNA OCENA SYTUACJI NA RYNKU PR
- AKTUALNA KONDYCJA FIRM PR
- OBROTY FIRM PR
- INWESTYCJE W BRANŻY PR
- POZIOM PŁAC W BRANŻY PR
- ŚREDNIA: AKTUALNA SYTUACJA NA RYNKU PR
- OGÓLNA SYTUACJA - PROGNOZA KWARTALNA
- WYDATKI NA PR - PROGNOZA KWARTALNA
- POPYT NA USŁUGI PR - PROGNOZA KWARTALNA
- INWESTYCJE PLANOWANE NA NAJBLIŻSZY KWARTAŁ
- POZIOM PŁAC W NAJBLIŻSZYM KWARTALE
- ŚREDNIA: PROGNOZOWANA SYTUACJA NA RYNKU PR
- FAHRENHEIT PR
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Elementy tworzące Index Fahrenheit PR dzielą się na dwie kategorie – połowa z nich to wielowymiarowa ocena aktualnej sytuacji w branży, pozostałe przedstawiają stan rzeczy spodziewany przez przedstawicieli firm zrzeszonych w ZFPR w ciągu najbliższego kwartału. Uśrednione wskaźniki „Aktualna sytuacja na rynku PR” oraz „Prognozowana sytuacja na rynku PR” pozwalają na zarysowanie kompletnego obrazu istniejącego stanu rzeczy, a jednocześnie wskazują nastroje w branży.
Każda odpowiedź w powyższych pytaniach otrzymała swoją rangę na skali od – 10 do 10. Następnie odpowiedzi zostały zsumowane oraz uśrednione. W wyniku tych operacji okazało się, iż w branży PR nastroje są bardzo dobre.
Ogólny index wyniósł 3,66. Wszystkie poszczególne wskaźniki są dodatnie – pozwala to przypuszczać, iż w opinii ankietowanych pracowników firm PR sytuacja w branży jest naprawdę pozytywna. Średnia ocen aktualnej sytuacji na rynku PR jest nawet wyższa niż prognozowana: obecna sytuacja uzyskała wskaźnik na poziomie 3,88; natomiast prognozowana – 3,44. Wśród składowych aktualnej oceny branży najlepiej oceniana jest ogólna kondycja firm PR: wskaźnik kształtował się na poziomie aż 6,2 i był najwyższy ze wszystkich pozostałych. Równie wysoko respondenci oceniali obroty firm – wskaźnik osiągnął wartość 5,6. Jak widać na wykresie, najniższe wskaźniki cząstkowe dotyczyły poziomu inwestycji w branży PR (jedynie 1,6). Nieco wyższe, choć też dość niskie, były oceny poziomu płac w branży PR – wskaźnik ukształtował się na poziomie 2,4.
Również wskaźnik prognozowanej sytuacji na rynku PR wskazuje na dobrą kondycję firm PR. Szczególne znaczenie dla jego wysokości ma wynoszący aż 6 wskaźnik prognozowanego popytu na usługi PR. Silny jest także ten dotyczący poziomu płac w branży – ukształtował się on na poziomie 4. Najprawdopodobniej respondenci z branży wierzą, iż po dotychczasowym zastoju wywołanym kryzysem gospodarczym, który zamroził pensje, w najbliższym okresie czasu ulegną one podwyższeniu.
Wykres 30. PR Index – styczeń 2010.

W porównaniu do poprzedniej, październikowej fali badania, ogólny index PR wzrósł aż o 1,38 punkta. Na tak znaczny wzrost wskaźnika wpłynęły średnie ocen zarówno sytuacji aktualnej w branży, jak i prognozowanej – w obu przypadkach wskaźniki są wyższe od tych październikowych.
Wykres 31. Index PR – porównanie: październik 2009 i styczeń 2010.

Aktualna ocena sytuacji w branży PR jest znacznie lepsza, niż w październiku 2009 roku. Wskaźnik wzrósł z 2,44 do 3,88, co daje aż 1,44 punkta. Jak można zaobserwować na poniższym wykresie, wartość punktowa wszystkich poszczególnych wskaźników aktualnej oceny sytuacji w branży wzrosła. Niemniej jednak najwyższy wzrost (aż 2 – punktowy) dotyczył ocen aktualnej kondycji firm na rynku PR (wzrost z 4,2 do 6,2 punkta) oraz poziomu płac w branży (wzrost z 0,4 do 2,4 punkta). Równie znaczący wzrost (na poziomie 1,2 punkta) został odnotowany także w kategoriach: obroty firmy (z 4,4 do 5,6 punkta) oraz inwestycje (z 0,4 do 1,6 punkta). Natomiast najniższy wzrost (o 0,8 punkta) odnotowano w ocenach ogólnej sytuacji na rynku PR.
Pozytywne oceny aktualnej sytuacji w branży PR mają swoje przełożenie na prognozowaną sytuację rynku. Uśrednione oceny tych prognoz wskazują na wzrost o 1,32 punkta w stosunku do badania październikowego. Na jego wielkość szczególny wpływ ma przede wszystkim prognozowany popyt na usługi PR (6 punktów, wzrost o 1 punkt w stosunku do fali październikowej), poziom płac (4 punkty, wzrost o 2) oraz ogólna sytuacja branży w perspektywie kwartalnej (3,4 punkta, wzrost aż o 2,4 punkta). Najmniej optymizmu respondenci wykazywali w prognozach dotyczących wydatków na PR – choć również nastąpił w tej kategorii wzrost, to był on zaledwie na poziomie 0,4 punkta.
Styczniowa fala badania dotyczącego rynku PR pokazuje jednoznacznie pozytywny nastrój panujący wśród pracowników branży. W porównaniu do badania przeprowadzonego w październiku 2009 roku można obserwować wzrost wszystkich cząstkowych wskaźników. Respondenci bardzo pozytywnie oceniają aktualną sytuację w branży, najwyraźniej widmo kryzysu gospodarczego zostało już zażegane i nie blokuje on rozwoju branży. Po ustabilizowaniu sytuacji gospodarczej pracownicy oczekują także poprawy swoich uposażeń. Niewątpliwie wzrost obrotów firm czy ich aktualnej kondycji, jak również prognozowanie jeszcze lepszej ogólnej sytuacji branży oraz zwiększonego popytu na usługi PR, w przekonaniu respondentów powinien w silnym stopniu wpłynąć pozytywnie na poziom ich wynagrodzeń. Podsumowując, można powiedzieć, iż silne wskaźniki dodatnie aktualnej i prognozowanej sytuacji w branży PR, pozwalają ze znaczną pewnością przypuszczać, że jej progresywny rozwój jest oczywisty dla pracowników branży PR.