Coraz szerszy zasięg kampanii edukacyjnych realizowanych przez Elbląskie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji dowodzi, że przemyślana strategia, konsekwencja oraz dobór odpowiednich narzędzi, mocniej angażują mieszkańców i faktycznie mogą zmienić postawy społeczne. To również potwierdzenie faktu, że nawet trudne tematy, jak korzystanie z kanalizacji, mogą być zaprezentowane w sposób ciekawy dla mieszkańców i wpłynąć na ich codzienne nawyki.
Przecieranie szlaków
Kampanie edukacyjne EPWiK to nie tylko przykład ciekawie prowadzonej narracji, ale przede wszystkim dialogu i interakcji. Od 2020 roku przedsiębiorstwo prowadzi konsekwentną politykę informacyjną, obejmującą również działania edukacyjne skierowane do mieszkańców. Zrealizowano dotąd trzy kampanie: „Mam powody do picia elbląskiej wody”, „Powody mam, o rury dbam” oraz „Elbląska kranówka zdatna do picia, warta odkrycia”.
„Podejmując decyzję o rozpoczęciu działań edukacyjnych, wiedzieliśmy, że chcemy, aby przekaz był angażujący i docierał do różnych grup odbiorców. Nie boimy się odważnych i niestandardowych działań, nie chcemy kroczyć utartą ścieżką, bo zależy nam na tym, aby to, o czym chcemy rozmawiać, było ciekawe dla odbiorców, budziło dobre emocje, a jednocześnie budowało poczucie wspólnoty” – mówi Marek Misztal, prezes zarządu Elbląskiego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji.
Narodziny gwiazdy
Pierwsza kampania EPWiK pt. „Mam powody do picia elbląskiej wody” przekonywała mieszkańców do picia kranówki, uwzględniając ekonomiczne, środowiskowe i zdrowotne aspekty. To podczas jej opracowywania narodziła się gwiazda, czyli superbohaterka, która jest przewodnikiem po tematyce wod-kan i w przystępny sposób objaśnia odbiorcom w różnym wieku tematy poruszane w trakcje kampanii, nawet jeśli nie zawsze są one łatwe.
„Ta superbohaterka to Zuzia – rezolutna, ciekawa świata i zaradna dziewczynka, która krok po kroku, a właściwie kropelka po kropelce, wprowadza mieszkańców – dorosłych i dzieci – w świat kranówki, kanalizacji i uzdatniania wody. Zuzia umiejętnie objaśnia »dorosłe« tematy dzieciom, bo to właśnie do nich kierujemy większość naszych działań edukacyjnych. To najmłodsi, którzy w naturalny sposób stosują dobre praktyki prezentowane w ramach kampanii, przenoszą je na grunt domowy, zachęcając do zmiany postaw dorosłych domowników” – wyjaśnia Beata Branicka z Elbląskiego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji.
W ramach kampanii „Mam powody do picia elbląskiej wody” powstały:
- książeczka dla dzieci z wierszykami, zadaniami do wykonania oraz elementami do kolorowania;
- plakaty informacyjne dotyczące kampanii;
- nowa zakładka na stronie internetowej
- ulotki informacyjne, które były umieszczone w instytucjach publicznych, dystrybuowane wraz z rachunkami oraz podczas imprez miejskich;
- pakiet grafik do wykorzystania w social mediach;
- konkurs plastyczny pt. „Szukam pomocnika – Zuzia”.
„Planowaliśmy poszerzyć zasięg kampanii w kolejnych edycjach, ale chcieliśmy wywołać efekt oczekiwania na nową odsłonę wśród mieszkańców. Dlatego ogłosiliśmy konkurs plastyczny dla dzieci, dzięki któremu do Zuzi dołączyła Kranelka – postać wykreowana przez zwyciężczynię konkursu. W kampanii »Powody mam, o rury dbam« obie bohaterki wyjaśniały, jakie są przyczyny awarii kanalizacji i w jaki sposób można się przed nimi ochronić, odpowiedzialnie postępując” – podkreśla Beata Branicka.
W odpowiednim miejscu i czasie
Większość awarii sieci kanalizacyjnej jest związana z nieprawidłowym zachowaniem mieszkańców. Chcąc ograniczyć liczbę awarii i zapobiec ich występowaniu w przyszłości, EPWiK zdecydował się na przeprowadzenie kampanii edukacyjnej, która miała na celu uświadomienie mieszkańcom, jakie codzienne zachowania przyczyniają się do zatorów w sieci kanalizacyjnej i że wystarczy zmienić nawyki, aby ograniczyć ryzyko awarii.
W ramach kampanii edukacyjnej „Powody mam, o rury dbam” powstały m.in. plakaty i ulotki edukacyjne przeznaczone dla dorosłych odbiorców, zakładka informacyjna na stronie internetowej, pojawiły się także seria artykułów w lokalnym portalu internetowym portEl.pl oraz cykl postów na Facebooku.
„Dla młodszych odbiorców przygotowaliśmy komiks, w którym Zuzia i Kranelka wyjaśniają przyczyny różnych awarii związanych z kanalizacją. Powstały również naklejki, które zostały umieszczone w toaletach szkolnych oraz w instytucjach publicznych. Naklejki te różniły się graficznie i pod względem językowym, zależało nam bowiem, aby przekaz był jak najbardziej dopasowany do grupy docelowej” – opisuje Kamila Radomska-Woźniak z agencji Nonoproblemo, odpowiedzialnej za realizację wszystkich kampanii edukacyjnych EPWiK.
„Naklejki okazały się strzałem w dziesiątkę. Zostały pozytywnie przyjęte, a wiele instytucji zgłaszało się do nas z prośbą o udostępnienie pakietu, który chcieli nakleić w swoich toaletach. Oczywiście po jednej kampanii trudno oczekiwać spektakularnych efektów, jednak widać rosnącą świadomość zarówno wśród młodszych pokoleń, jak i u starszych mieszkańców” – dodaje Beata Branicka.
Szerzej, mocniej, więcej
Kolejna edycja kampanii edukacyjnych EPWIK pt. „Elbląska kranówka. Zdatna do picia, warta odkrycia” była wyzwaniem z dwóch powodów. Po pierwsze dotyczyła zagadnienia uzdatniania wody, a więc tematyki trochę bardziej złożonej, po drugie miała jeszcze bardziej angażować mieszkańców.
Skoncentrowano się więc na szerokim dotarciu oraz działaniach angażujących odbiorców. „Dlatego do współpracy zaprosiliśmy szkoły oraz portal portEl.pl i ogłosiliśmy dwa konkursy: dla szkół podstawowych i dla młodzieży. Celem kampanii było zwiększenie wiedzy oraz uświadomienie mieszkańcom, czym jest elbląska kranówka: skąd pochodzi, jakie etapy przechodzi, zanim trafi do domów, oraz na czym polega proces jej uzdatniania, który sprawia, że jest bezpieczna, czysta i zdatna do picia” – wyjaśnia przedstawicielka EPWiK.
Obok klasycznych elementów kampanii edukacyjnych EPWIK, jak plakaty, ulotki, zakładka na stronie WWW czy komunikacja w mediach społecznościowych, powstały także materiały edukacyjne do wykorzystania w szkołach, w tym ciekawa prezentacja, scenariusze lekcji dla uczniów podstawówek oraz prezentacja na tablice edukacyjne w szkołach ponadpodstawowych.
„Te materiały to baza wiedzy, na podstawie której zarówno dzieci, jak i młodzież dowiadują się, na czym polega proces uzdatniania wody, jak się go wykonuje i dlaczego jest tak ważny. Dzięki tej wiedzy młodzi elblążanie mogli przystąpić do przygotowanych dla nich konkursów – dostosowanych do dwóch grup wiekowych – dla uczniów szkół podstawowych i ponadpodstawowych. Chodziło o to, aby formuła konkursu była dopasowana do oczekiwań dzieci i młodzieży i uwzględniała ich potrzeby – w przypadku dzieci: wygranej i społecznego zaangażowania, w przypadku młodzieży – proekologicznej misji i możliwości wyrażenia siebie” – wyjaśnia Kamila Radomska-Woźniak.
Anetta Magdziak-Gęsicka, dyrektor ds. marketingu w portEl.pl, relacjonuje, że portal zachęcał do udziału w konkursach, komentował kolejne etapy i przypominał o terminach. Ogłaszał także zwycięzców i prezentował zwycięskie prace.
Konkurs dla uczniów szkół podstawowych polegał na stworzeniu rysunku obrazującego hasło „Moja stylówka to kranówka”. Nagrody przyznawane były indywidualnie i grupowo. Zdobywcy pierwszych trzech miejsc otrzymali klocki i gry, a ponadto klasa osoby, która zajęła I miejsce – koszulki z nadrukiem zwycięskiej pracy, zaś szkoła – poidełko. Poidełko otrzymała także szkoła, do której uczęszczają zwycięzcy międzyszkolnego konkursu filmowego „Kranówka – akcja!” dla uczniów szkół średnich, który polegał na stworzeniu 30-sekundowych filmików zachęcających do picia kranówki. Oprócz nagrody dla szkoły, zdobywcy miejsc I-III otrzymali także nagrody finansowe.
Montaż poidełek w jak największej liczbie szkół i przedszkoli to również element kampanii edukacyjnej EPWiK. Przedsiębiorstwo stara się wprowadzać je sukcesywnie – w ostatnim czasie zamontowano cztery nowoczesne zdroje, w planach są kolejne, a lista chętnych jest coraz dłuższa.
„Skuteczne kampanie edukacyjne to kampanie, które angażują. Elbląskie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji w każdej odsłonie bardziej poszerza obszar interakcji z odbiorcami, przede wszystkim z dziećmi i młodzieżą, zachęcając do aktywności, czyli na przykład do udziału w konkursach. Ważna jest również wiarygodność EPWiK jako edukatora – scenariusze lekcji do nieodpłatnego wykorzystania, prezentacja, naklejki w toaletach czy poidełka dla szkół – każde takie działanie ma znaczenie i umacnia reputację EPWiK, jako instytucji, która prowadzi kampanie edukacyjne z przekonania” – podsumowuje szefowa agencji Nonoproblemo.
„Cieszy nas, że prowadzone przez EPWiK działania edukacyjne przynoszą efekty. Mamy informacje, że dzieci chętnie piją wodę z kranu, jest duże zainteresowanie naszymi poidełkami, a w urzędach serwowana jest elbląska kranówka. Będziemy też zachęcać do jej podawania elbląskich restauratorów” – zaznacza Beata Branicka. Jak mówi, widać, że kampania dotycząca odpowiedzialnego korzystania z kanalizacji pozytywnie wpłynęła na postawy mieszkańców. „Myślę, że oprócz tego, że miała świetne ambasadorki – Zuzię i Kranelkę – to również dlatego, że uświadomiła mieszkańcom ich sprawczą siłę oraz że codzienne postępowanie każdego z nas przekłada się wprost na działanie tak ważnej części miejskiej infrastruktury, jak system kanalizacji” – dodaje przedstawicielka Elbląskiego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji.
Kampanie edukacyjne EPWiK w liczbach:
- Liczba kampanii (2022–2025): 3
- Liczba uczniów, do których dotarły kampanie: 40 500
- Liczba rozdystrybuowanych ulotek (łącznie): 39 000
- Zasięg postów na Facebooku: 8000
- Ok. 200 pakietów naklejek to toalet (32 szkoły)
- Liczba książeczek dla dzieci (łącznie): 5000
- Liczba konkursów (łącznie): 3
- Liczba plakatów informacyjnych (łącznie): 650
- Udział w imprezach miejskich: Targi Pracy, Piknik Nauki i Techniki, Dni Elbląga, Elbląskie Święto Chleba
