Producent zabawek Mattel ogłosił wprowadzenie pierwszej w historii lalki reprezentującej osobę w spektrum autyzmu. Projekt powstał we współpracy z Autistic Self Advocacy Network (ASAN) – organizacją prowadzoną przez osoby autystyczne. Polską ambasadorką lalki została influencerka Red Lipstick Monster, która „podkreśla znaczenie reprezentacji w budowaniu akceptacji i pewności siebie u dzieci i dorosłych”.
Prace Mattela i ASAN-u nad nową lalką trwały ponad 18 miesięcy. Wówczas przeprowadzano szczegółowe konsultacje dotyczące wyglądu, ubrań i akcesoriów. Wszystko to miało sprawić, że wybrane potrzeby i doświadczenia osób autystycznych zostaną oddane w autentyczny sposób – bez utrwalania stereotypów.
Ambasadorką Barbie w spektrum autyzmu została Ewa Grzelakowska-Kostoglu, znana jako Red Lipstick Monster. Udział w projekcie ma dla influencerki osobisty wymiar – kilka lat temu sama otrzymała diagnozę autyzmu i ADHD. Jak podkreśla Red Lipstick Monster, miało to znaczący wpływ na jej życie, a także na sposób postrzegania siebie. Bliskie są jej również tematy związane ze zdrowiem psychicznym i poczuciem własnej wartości. Twórczyni internetowa zwraca uwagę, że jako dziecko nie czuła się reprezentowana w zabawkach, którymi się bawiła. Dziś skłania ją to do wspierania inicjatyw promujących różnorodność i inkluzywność.
„Myślę, że reprezentacja ma ogromne znaczenie. Kiedy widzimy – nie tylko jako dzieci, ale
także jako dorośli – w kulturze i przedmiotach, którymi się otaczamy, osoby do nas podobne, po prostu czujemy się ze sobą lepiej. To bardzo wpływa na samoocenę, szczególnie u młodych osób” – komentuje Grzelakowska-Kostoglu. Jak zaznacza ambasadorka, nowa lalka pokazuje, że nie istnieje jeden „wygląd autyzmu”. „Ta Barbie nie jest stereotypowa – bo nie ma jednego wyglądu autyzmu” – dodaje influencerka.
Twórcy lalki zapewniają, że została ona zaprojektowana w taki sposób, aby odzwierciedlać wybrane doświadczenia osób w spektrum autyzmu, m.in. przez ruchome łokcie i nadgarstki, umożliwiające wykonywanie gestów takich jak stimming czy spojrzenie skierowane lekko na bok, nawiązujące do unikania bezpośredniego kontaktu wzrokowego przez niektóre osoby w spektrum. Barbie jest także ubrana w luźną, fioletową sukienkę zaprojektowaną z myślą o ograniczeniu kontaktu materiału ze skórą oraz płaskie buty zapewniające komfort. Posiada również akcesoria wspierające regulację sensoryczną i komunikację, takie jak spinner na palec, słuchawki z redukcją dźwięku oraz tablet z symbolami AAC (komunikacja wspomagająca i alternatywna).
Premiera lalki w Polsce jest wspierana przez Fundację Jim – organizację, która skupia się na tworzeniu „lepszego świata” dla wszystkich osób neuroatypowych, aktywnie wspierając dzieci i dorosłych w spektrum.
Premiera pierwszej Barbie w spektrum autyzmu to kolejny krok w długofalowym podejściu marki do inkluzywności i pokazania dzieciom świata takim, jakim jest – różnorodnym i wielowymiarowym. Badania przeprowadzone przez Barbie we współpracy z Uniwersytetem w Cardiff wskazują, że zabawa lalkami wspiera rozwój empatii oraz kompetencji społecznych u dzieci, także tych neuroratypowych.
Lalka Barbie w spektrum autyzmu będzie dostępna w sprzedaży od 12 stycznia 2026 roku na platformie Allegro. (ao)
