Mimo że reklamowanie alkoholu w Polsce jest ściśle uregulowane, a promocja innych trunków niż piwo jest zasadniczo zakazana, coraz więcej obywateli domaga się bardziej rygorystycznych zmian. Środowisko medyczne w liście otwartym do parlamentarzystów zwraca uwagę, że na przekazy reklamowe szczególnie narażone są dzieci. Jak podkreślono w dokumencie, „mają one codzienny kontakt z reklamą piwa oraz innych napojów alkoholowych, co normalizuje ich spożywanie w społeczeństwie”. Eksperci wskazują, że to właściwy moment na wprowadzenie zmian. 8 stycznia 2026 roku odbyła się bowiem Sejmowa Komisja Zdrowia, podczas której omawiano projekty ustaw dotyczące zakazu publicznej reklamy alkoholu.
„Otwiera się realna szansa na zmiany”
W ramach kampanii społecznej „Zero Procent Prawdy” fundacja GrowSPACE opublikowała list otwarty środowiska medycznego do parlamentarzystów. Eksperci zwracają się w nim z prośbą o podjęcie realnych działań w sprawie zakazu publicznej reklamy alkoholu i napojów „zero” sygnowanych markami alkoholi.
Podkreślają oni, że to właściwy moment na tego typu decyzje. W rządzie i Sejmie procedowane są bowiem projekty ustaw odnoszące się do problemu wczesnej inicjacji alkoholowej wśród dzieci i młodzieży, które obejmują również postulowane przez środowisko medyczne rozwiązania.
Dwa projekty ustaw (złożone przez Lewicę oraz Polskę 2050) otrzymały numery druków w Sejmie, a rządowy projekt Ministerstwa Zdrowia przeszedł do kolejnego etapu procesu legislacyjnego „W 2026 otwiera się realna szansa na zmiany w polityce państwa wobec wielkich koncernów alkoholowych” – zapewniają eksperci.
Marketing alkoholowy zagraża młodym ludziom
Jak czytamy w liście, „wczesna inicjacja alkoholowa to poważny problem, który prowadzi do ryzyka uzależnienia i wielu zagrożeń zdrowotnych w dorosłym życiu”. „Dzieci mają codzienny kontakt z reklamą piwa oraz innych napojów alkoholowych, co normalizuje ich spożywanie w społeczeństwie”. Badania jasno wskazują natomiast, że taka ekspozycja „wielokrotnie zwiększa ryzyko sięgnięcia po alkohol przez młodych ludzi, a później rozwinięcia uzależnienia”.
Eksperci zapewniają, że tę tezę potwierdzają dowody naukowe. „Każde dziecko w Polsce spotyka się dziś z reklamami alkoholu przed osiągnięciem pełnoletności, a nastolatki o dużej ekspozycji na marketing alkoholowy wykazują półtorakrotnie wyższe ryzyko ryzykownego spożywania alkoholu oraz większe ryzyko wystąpienia problemów z chorobą alkoholową w przyszłości. Obecnie reklamy piwa w Polsce są eksponowane wszędzie, co normalizuje obecność napojów alkoholowych w świadomości społecznej” – dodają.
Środowisko medyczne wskazuje, że „wprowadzenie kompleksowego zakazu publicznej reklamy i promocji alkoholu na terenie Rzeczypospolitej Polskiej, stanowiłoby konsekwentne wdrażanie polityki ochrony zdrowia publicznego”.
„W Polsce mamy duży problem – nie tylko z uzależnieniem od alkoholu, a z jego nadużywaniem, z normalizowaniem stosunku do alkoholu, do reklam, które są wszędzie – w telewizji, na billboardach, wydarzeniach. To kreuje obraz, w który wierzą dzieci” – mówi Katarzyna Andrusikiewicz, psycholożka i terapeutka uzależnień.
Spożycie alkoholu wśród Polaków wciąż na wysokim poziomie
Z opublikowanego przez fundację GrowSPACE sondażu, który został przeprowadzony przez Ogólnopolską Grupę Badawczą, wynika, że w wakacje 2025 roku alkohol był obecny w wielu polskich domach. Aż 64,22 proc. badanych przyznało, że przynajmniej raz w czasie minionego lata sięgnęło po napój alkoholowy. Najczęściej wybieranym trunkiem było piwo, na co wskazało 49,46 proc. ankietowanych – jedyny rodzaj alkoholu, który w Polsce może być reklamowany, choć wyłącznie pod określonymi warunkami.
Badanie pokazuje również, że po napoje alkoholowe sięgają coraz młodsze osoby. 37,92 proc. respondentów, zapytanych o wiek pierwszego kontaktu z alkoholem, wskazało przedział od 15 do 17 lat. W przypadku odpowiedzi „14 lat lub mniej” odsetek ten wyniósł 6,85 proc.
Obywatele chcą zmian
Aż 85 proc. Polek i Polaków popiera zmiany proponowane przez Ministerstwo Zdrowia w ustawie „o wychowaniu w trzeźwości”, w tym pełny zakaz reklamy i promocji alkoholu oraz wzmocnienie egzekwowania zakazu sprzedaży alkoholu osobom niepełnoletnim. 78 proc. badanych oczekuje zdecydowanych działań przeciw wczesnej inicjacji alkoholowej dzieci i młodzieży. To wyniki sondażu Ogólnopolskiej Grupy Badawczej z listopada 2025 roku. Według GrowSPACE to jednoznaczny sygnał.
„Wszystkie partie polityczne opowiadają się za zmianami – od prawej do lewej popierane lub składane są projekty ustaw, które zakładają pełen zakaz publicznej reklamy alkoholu. (…) Nie ma więc żadnych argumentów prawnych, psychospołecznych, ekonomicznych czy politycznych, aby zmiany te nie mogły zostać wprowadzone już dziś” – komentuje Jan Pieniążek, koordynator kampanii „Zero Procent Prawdy”.
Kontrowersyjna reklama Łomży ponownie na językach
Temat zakazu reklam alkoholu sprawił, że w internecie ponownie wspominany jest kontrowersyjny spot będący elementem świątecznej kampanii piwa Łomża. Wideo promujące należącą do Van Pur SA markę wystartowało na początku grudnia 2025 roku pod hasłem „Łomża – Zima w swoim tempie 2025”.
W spocie aktor Tomasz Karolak występuje w roli Świętego Mikołaja – wchodzi do mieszkania przez komin, wyciąga z worka piwo Łomża i mówi m.in.: „Po raz pierwszy mam ochotę pobawić się prezentami, które sam przyniosłem”. W tle widoczna jest zimowa sceneria, świąteczne ozdoby oraz choinka. Nie jest to jednak tradycyjna choinka, lecz konstrukcja z butelek po piwie – podaje portalspozywczy.pl.
W dyskusji na temat kampanii zabrały głos różne grupy – internauci, dziennikarze, lekarze, psychologowie i komentatorzy życia publicznego. W mediach społecznościowych pojawiały się wpisy krytykujące zarówno sam pomysł, jak i udział w nim znanego aktora. Reklamie zarzucano łączenie symboliki świąt i postaci Świętego Mikołaja z alkoholem, przedstawianie picia piwa w okresie świątecznym jako naturalnego rytuału oraz przekraczanie granic etycznych w promocji napojów wyskokowych, mimo że formalnie wszystko jest zgodne z obowiązującymi przepisami – podaje źródło.
Branża piwowarska w trudnej sytuacji
O wspomnianej reklamie i rozważanych przez rząd regulacjach wypowiedziała się też branża piwowarska.
Portalspozywczy.pl zapytał jej przedstawicieli, czy świąteczna kampania piwa Łomża może wpłynąć na przyspieszenie prac legislacyjnych i doprowadzić do całkowitego zakazu reklamy alkoholu w Polsce.
Andrzej Olkowski, prezes Stowarzyszenia Regionalnych Browarów Polskich i Browaru Kormoran, nie udzielił jednoznacznej odpowiedzi na to pytanie. W jego opinii kampania może jednak zaszkodzić samej marce, ponieważ część konsumentów postrzega Boże Narodzenie przede wszystkim jako czas rodzinny, a nie okazję do spożywania piwa. Podobnie negatywnie ocenia wykorzystanie symboliki choinki. Jak zaznacza, taki przekaz może prowadzić do „utraty sympatii tej grupy odbiorców”.
Bartłomiej Morzycki, dyrektor generalny Związku Pracodawców Przemysłu Piwowarskiego – Browary Polskie, również nie odpowiedział wprost, lecz przyznał, że „może to prowadzić do negatywnych konsekwencji w postrzeganiu branży piwowarskiej przez opinię publiczną”.
Wyjaśnia, że wszystkie zrzeszone w Związku browary, które odpowiadają za znaczną część krajowego rynku piwa, dokładają starań, aby reklamy były zgodne z przepisami prawa oraz spełniały standardy samoregulacji branżowej, zawartej w Kodeksie Etyki Reklamy.
W przypadku przywołanej reklamy Łomży, zdaniem Morzyckiego, nie zostały one w pełni zachowane. „Natychmiast po tym, jak reklama pojawiła się w mediach, skierowaliśmy pismo do zarządu firmy Van Pur SA, w którym krytycznie oceniliśmy wykorzystanie symboliki Św. Mikołaja i wskazaliśmy, że może to prowadzić do negatywnych konsekwencji w postrzeganiu branży piwowarskiej przez opinię publiczną. Mieliśmy nadzieję, że skłoni to reklamodawcę do refleksji i zaprzestania emisji” – mówił portalowi Bartłomiej Morzycki.
Dodał, że w tej sytuacji zadziałały dostępne instrumenty prawne nadzoru rynku (KRRiT), dzięki którym w ramach obowiązujących przepisów możliwe było skuteczne zatrzymanie emisji reklamy.
Prace legislacyjne będą kontynuowane
8 stycznia 2026 roku odbyła się Sejmowa Komisja Zdrowia. Na połączonym posiedzeniu sejmowych komisji zdrowia i gospodarki omówiono propozycje zmian w prawie mające ograniczyć dostępność alkoholu i jego reklamy – podaje rynekzdrowia.pl.
Przedstawiciele rządu wskazali na poważne skutki zdrowotne i społeczne nadmiernego spożycia alkoholu, natomiast przedsiębiorcy zwracali uwagę na ograniczenia wolności gospodarczej i skutki dla biznesu. Eksperci podkreślili brak długoterminowej strategii i potrzebę systemowych działań.
Ostatecznie nie przyniosło to jednak zbyt wielu konkretnych ustaleń. Zapowiedziano kontynuowanie prac legislacyjnych nad rządowym projektem ustawy, przy jednoczesnym rozważeniu projektów Lewicy i Polski 2050, które przewidują m.in. zakaz reklamy alkoholu oraz ograniczenia jego sprzedaży. Decyzje w tej sprawie mają zapaść na kolejnym posiedzeniu Sejmu – podaje źródło. (ao)
Źródło: sejm.gov.pl/ growspace.pl/ portalspozywczy.pl, Sejm rozpoczyna debatę nad całkowitym zakazem reklamy alkoholu, Ilona Mrozowska, 8.01.2026/ rynekzdrowia.pl, 3 mln puszek piwa dziennie i 186 mld zł strat. Alkoholowy dylemat rządu, Emilia Grzela, 8.01.2026
