W październiku 2026 roku INTERPOL rozpoczął międzynarodową kampanię edukacyjną pod hasłem „Zatrzymaj się. Zweryfikuj. Nie daj się złapać na przynętę”. Celem akcji jest ostrzeżenie przed rosnącym zagrożeniem przestępczością wykorzystującą AI.
W ramach projektu powstały trzy krótkie materiały wideo, również wygenerowane przy użyciu AI, które pokazują, w jaki sposób deepfake’i mogą być wykorzystywane do popełniania oszustw.
Rozpoznawanie oszustw coraz trudniejsze
Jak wskazują organizatorzy kampanii, powszechny dostęp do aplikacji generatywnej sztucznej inteligencji oraz dużych modeli językowych obniżył barierę technologiczną dla przestępców. Narzędzia te umożliwiają precyzyjne imitowanie głosu i wizerunku na podstawie materiałów udostępnionych w sieci, co zwiększa skuteczność wyłudzeń finansowych oraz pozyskiwania poufnych danych osobowych. Przestępcy stosują materiały syntetyczne m.in. w oszustwach inwestycyjnych, matrymonialnych, dezinformacji oraz szantażu.
Toshinobu Yasuhira, dyrektor Centrum Innowacji INTERPOL-u, zauważa, że technologia eliminuje dotychczasowe wskaźniki ryzyka, takie jak błędy ortograficzne czy nieudolne formatowanie treści. W konsekwencji rozpoznanie oszustwa staje się trudniejsze, a zagrożenie dotyczy zarówno osób prywatnych, jak i publicznych czy podmiotów z sektora B2B i B2C.
Wśród podstawowych sygnałów wskazujących na próbę wyłudzenia międzynarodowa organizacja policyjna wskazuje:
- Nieoczekiwany kontakt: Otrzymanie wiadomości lub połączenia od nieznanej osoby bądź rzekomego znajomego z prośbą o dane bankowe lub pieniądze.
- Presję czasu: Wywieranie nacisku na natychmiastowe działanie pod pretekstem nagłego kryzysu.
- Manipulowanie emocjami: Wywoływanie strachu i wymuszanie zachowania sprawy w tajemnicy.
- Nietypowe metody płatności: Żądanie przekazania środków przelewem, kryptowalutami lub kartami podarunkowymi.
- Szybko rozwijająca się relacja internetowa: Próby przeniesienia kontaktu poza oficjalny portal w celu uniknięcia monitoringu.
Zalecane procedury ochronne
INTERPOL wskazuje na konieczność stosowania środków zapobiegawczych zarówno przez użytkowników indywidualnych, jak i organizacje biznesowe.
W przypadku przedsiębiorstw zalecane są szkolenia pracowników z zakresu rozpoznawania deepfake’ów czy technik manipulacji, procedury weryfikacji (takie jak wieloetapowe potwierdzanie tożsamości) regularne podnoszenie poziomu zabezpieczeń urządzeń przed złośliwym oprogramowaniem.
W wymiarze indywidualnym organizacja zaleca zachowanie spokoju, weryfikowanie tożsamości rozmówcy znanymi kanałami komunikacji, stosowanie rodzinnych haseł bezpieczeństwa oraz włączanie uwierzytelniania dwuskładnikowego.
Inicjatywa powstała w ramach projektu SynthWave PLUS, który wspiera organy ścigania w Azji Południowo-Wschodniej oraz innych regionach świata w zwalczaniu przestępczości wykorzystującej technologie materiałów syntetycznych. Projekt ten jest współfinansowany przez rząd Japonii. (mb)
