12 października 2026 roku przed Pałacem Kultury i Nauki w Warszawie, w pobliżu Kinoteki, stanęła „SZCZURestauracja”. Nietypowa instalacja z parą szczurów w eleganckiej oprawie ma zwrócić uwagę na problem obecności gryzoni w miastach i pokazać, jak codzienne nawyki ludzi ułatwiają im dostęp do pożywienia. To element kolejnej odsłony ogólnopolskiej kampanii społecznej „Jestem…”, realizowanej przez Fundację Mushika przy wsparciu agencji Jasne.
Prewencja zamiast eliminacji
Pierwszy etap kampanii „Jestem…” koncentrował się na przełamywaniu stereotypów dotyczących szczurów i przedstawianiu ich jako inteligentnych, czujących zwierząt. W obecnej odsłonie Fundacja Mushika skupia się na promowaniu etycznej deratyzacji, opartej przede wszystkim na zapobieganiu problemowi, a nie wyłącznie na eliminowaniu gryzoni.
Głównym elementem tej części kampanii jest „SZCZURestauracja”. Za przeszklonymi ścianami instalacji siedzi para szczurów przy stoliku nakrytym białym obrusem. On ma na sobie frak, a ona wieczorową suknię. Aranżację uzupełniają zastawa stołowa, nastrojowa muzyka jazzowa i podświetlany neon, który po zmroku rozświetla się na tle Pałacu Kultury i Nauki.
Przewrotny charakter projektu najlepiej oddaje menu. Zamiast wykwintnych potraw znalazły się w nim czerstwe pieczywo, bioodpady z otwartego śmietnika i ogryzek jabłka. Wszystkie pozycje kosztują 0 zł, a porozrzucane wokół stolika opakowania i resztki jedzenia podkreślają główne przesłanie instalacji. Fundacja zwraca w ten sposób uwagę na to, że mieszkańcy miast często nieświadomie zapewniają gryzoniom łatwy dostęp do pożywienia.
Akcji towarzyszy hasło „Zapobiegaj i nie zapraszaj. Kulturalnie wypraszaj”, które zachęca do zmiany codziennych nawyków, odpowiedniego gospodarowania odpadami i zabezpieczania budynków przed gryzoniami. Instalację można oglądać przed PKiN do 10 listopada 2026 roku. Na miejscu dostępne są również materiały edukacyjne i kod QR odsyłający do strony jestemszczurem.pl.
Etyczna deratyzacja w praktyce
W kampanię zaangażowały się dziennikarka ekologiczna Paulina Górska oraz aktywistka ekologiczna Areta Szpura. Obie wystąpiły w spocie, który zwraca uwagę na ograniczenia działań polegających wyłącznie na eliminowaniu gryzoni i zachęca do stosowania metod zapobiegawczych. Ich udział pozwala połączyć edukacyjny charakter projektu z przekazem skierowanym do osób zainteresowanych ekologią, odpowiedzialnymi wyborami i wpływem codziennych zachowań na otoczenie.
Kampania ma również wymiar praktyczny. Fundacja Mushika, we współpracy z ekspertem ze Szkocji, przeprowadziła działania z zakresu etycznej deratyzacji w pięciu budynkach w Warszawie i Wrocławiu. Wśród nich znalazł się Klasztor Dominikanów na warszawskim Starym Mieście. Polegały one przede wszystkim na identyfikowaniu i zabezpieczaniu miejsc, którymi gryzonie mogły przedostawać się do budynków.
Ważną częścią projektu jest także edukacja. Na stronie jestemszczurem.pl Fundacja udostępnia bezpłatne poradniki, materiały instruktażowe i tutoriale wideo dotyczące etycznej deratyzacji. Organizacja prowadzi również petycję „Stop lepom na gryzonie”, której celem jest doprowadzenie do zakazu stosowania pułapek klejowych powodujących długotrwałe cierpienie zwierząt. Podpisało ją już prawie 10 tys. osób.
Przekaz kampanii jest widoczny także w przestrzeni miejskiej. Równolegle z uruchomieniem „SZCZURestauracji” fundacja rozpoczęła szeroko zakrojone działania reklamowe na warszawskiej stacji metra Świętokrzyska, łączącej linie M1 i M2. Na peronie pierwszej linii wielkoformatowe plakaty zajęły wszystkie nośniki reklamowe za torami, natomiast na peronie M2 wykorzystano duże ekrany cyfrowe. W przejściach emitowane są animacje na wielkoformatowych ekranach LED, w tym na nośniku o długości 33 metrów.
Kampanię uzupełniają działania internetowe i aktywność w mediach społecznościowych. Obejmują one spoty wideo, animacje oraz kreacje statyczne, emitowane między innymi w ekosystemach Meta i Google Ads.
Za koncepcję kreatywną, produkcję i realizację kampanii we wszystkich kanałach odpowiada agencja Jasne, która wsparła Fundację Mushika również w przygotowaniu i uruchomieniu „SZCZURestauracji”. (ao)
