Rządowe Centrum Bezpieczeństwa przygotowało dwa kompleksowe poradniki dotyczące zarządzania informacją w sytuacjach zagrożeń. Wytyczne powstały we współpracy z Unią Europejską oraz podmiotami krajowymi. Mają na celu budowanie odporności społecznej oraz usprawnienie przepływu informacji pod presją czasu.
Jak podkreśla RCB, w warunkach szumu informacyjnego oraz zagrożeń dezinformacyjnych kluczową rolę odgrywa szybka, spójna i wiarygodna komunikacja z obywatelami. Opublikowane właśnie strategie dotyczą zarówno działań operacyjnych w czasie kryzysu, jak i budowania odporności społecznej jeszcze przed wystąpieniem realnego zagrożenia. Co ważne, autorzy publikacji podkreślają, że komunikacja o zagrożeniach ma przygotowywać obywateli do reagowania, ostrzegać, ale nie straszyć.
W wytycznych znalazły się gotowe rozwiązania z zakresu komunikacji w mediach społecznościowych, współpracy z mediami, a także działań podczas ewakuacji czy przerw w dostawie energii.
Dwa obszary działań: Ryzyko i kryzys
Strategia Komunikacji Ryzyka dotyczy działań prowadzonych w czasie pokoju. Dokument skupia się na edukacji społeczeństwa oraz przygotowaniu odbiorców do właściwego reagowania w przypadku wystąpienia zagrożeń. Autorzy dokumentu wskazują, że ma on stworzyć wspólny system informowania o zagrożeniach na poziomie całego kraju. System ten ma być czytelny dla obywateli i łatwy do wykorzystania przez różne instytucje publiczne.
Publikacja ta zawiera m.in.:
- rekomendacje dotyczące kampanii edukacyjnych,
- zasady informowania o zagrożeniach bez wywoływania paniki,
- wskazówki dotyczące komunikacji z różnymi grupami odbiorców,
- przykłady działań w mediach społecznościowych,
- rekomendacje dotyczące przeciwdziałania dezinformacji,
- modele współpracy między instytucjami.
Na podstawie strategii własne procedury komunikacyjne mają przygotowywać ministerstwa, urzędy wojewódzkie i inne instytucje publiczne.
Strategia Komunikacji Kryzysowej poświęcona jest z kolei bezpośrednim działaniom w trakcie trwania sytuacji kryzysowej. Dokument ten opisuje sposoby organizacji komunikacji w warunkach niepełnych informacji i dynamicznie zmieniającego się otoczenia.
W strategii uwzględniono m.in.:
- modele organizacji komunikacji kryzysowej,
- rekomendacje dotyczące współpracy rzeczników i biur prasowych,
- procedury szybkiego uzgadniania komunikatów,
- zasady prowadzenia briefingów i konferencji prasowych,
- rekomendacje dotyczące komunikacji podczas blackoutu lub awarii infrastruktury,
- mechanizmy reagowania na fałszywe informacje i manipulacje.
Jak podkreśla w rozmowie z Newserią Piotr Błaszczyk, rzecznik Rządowego Centrum Bezpieczeństwa, sprzeczne komunikaty różnych instytucji mogą prowadzić do chaosu, dezorientacji i spadku zaufania społecznego. Przygotowana przez RCB strategia ma uporządkować działania informacyjne w sytuacjach, w których liczy się czas, występują silne emocje, a nawet panika, i kiedy szybki przepływ informacji może bezpośrednio wpływać na bezpieczeństwo obywateli.
Praktyczne narzędzia i międzynarodowa wymiana doświadczeń
Opracowane materiały mają charakter praktyczny i mają być dla urzędów, samorządów i podmiotów prywatnych bazą do tworzenia własnych procedur komunikacyjnych. Każda organizacja może dostosować rekomendacje do swojej specyfiki, rodzaju zagrożeń oraz struktury organizacyjnej. Jak zauważa RCB, publikacje będą szczególnie przydatne w branżach związanych z bezpieczeństwem infrastruktury i usług publicznych – jako przykłady wskazano m.in. sektor energetyczny, wodno-kanalizacyjny, transportowy, zdrowotny, spożywczy i technologiczny.
W obu dokumentach wskazano, że do przekazywania informacji zalecane jest wykorzystanie zarówno kanałów cyfrowych, jak i tradycyjnych (takich jak np. radio, telewizja, SMS, komunikaty lokalne). Zapowiedziano również regularne ćwiczenia i szkolenia dla rzeczników prasowych oraz osób odpowiedzialnych za komunikację kryzysową, dotyczące m.in. reagowania na dezinformację i współpracy między instytucjami.
„Kiedyś myśleliśmy o kryzysach wyłącznie na płaszczyźnie naturalnej: o pożarach, burzach czy powodziach. Teraz to środowisko dynamicznie się zmienia. Pojawiają się działania dezinformacyjne i hybrydowe, które są wielopłaszczyznowe, dotyczą wielu resortów i mają wiele etapów” – mówi rzecznik Rządowego Centrum Bezpieczeństwa w rozmowie z agencją Newseria. „Jestem zwolennikiem tezy, że skuteczna komunikacja potrafi uratować czyjeś życie, wpłynąć na bezpieczeństwo i decydować o być albo nie być obywatela. Nasze strategie pomagają spiąć tę komunikację, która jest częściowo rozproszona” – dodaje Błaszczyk.
Prace nad dokumentami oparto na analizie międzynarodowych doświadczeń i przeglądzie strategii innych państw w ramach mechanizmu UCPM (Union Civil Protection Mechanism) – informuje RCB.
Materiały można znaleźć na stronie. (mb)
