Na początku kwietnia 2026 roku Zamek Królewski w Warszawie zaprezentował nową identyfikację wizualną. Odmieniony wizerunek instytucji „harmonijnie łączy wielowiekową tradycję królewskiej rezydencji z językiem współczesnego projektowania”. Celem było stworzenie języka wizualnego, który będzie odporny na krótkotrwałe mody.
Tradycja i nowoczesność
Jak przekazano w komunikacie, nowe logo Zamku „odzwierciedla złożoną naturę tego miejsca: historycznej siedziby władzy i parlamentaryzmu, a zarazem dynamicznej, otwartej instytucji kultury”. „Jako jeden z najważniejszych symboli polskiej państwowości Zamek pozostaje dziś prestiżową przestrzenią dialogu z historią oraz miejscem spotkań nauki, sztuki i dyplomacji. Nowa oprawa graficzna ma wspierać tę wyjątkową rolę oraz wprowadzić ład i spójność w komunikacji muzeum” – dowiadujemy się.
Zmieniająca się rzeczywistość i rozwój nowych kanałów komunikacji sprawiły, że dotychczasowy znak – wprowadzony za czasów dyrekcji prof. Andrzeja Rottermunda – przestał odpowiadać potrzebom nowoczesnej instytucji.
Odmieniona identyfikacja Zamku „odrzuca rozdźwięk między anachroniczną złożonością historycznego herbu a chłodnym minimalizmem znaku korporacyjnego”. Autor znaku, projektant Jakub de Barbaro, „wybrał własną, autonomiczną drogę, łączącą historyczną narrację z nowoczesną dyscypliną formy”. „Z założenia logotyp jest misterny i wielowarstwowy – nawiązuje do kunsztu dawnych znaków graficznych, ale równocześnie odpowiada współczesnym wymogom projektowym i nie traci czytelności w uproszczeniu” – wyjaśniono w komunikacie.
DNA Zamku ukryte w detalu
Trzy kluczowe pola znaczeniowe nowego logo to:
- Władza królewska: główna forma logotypu bezpośrednio przywołuje symbol korony.
- Architektura: elementy znaku układają się w rytm elewacji saskiej Zamku (widzianej od strony Wisły).
- Dziedzictwo i detal: przy powiększeniu poszczególne części składowe znaku ujawniają inspiracje konkretnymi artefaktami, zamkową architekturą i motywami floralnymi zaczerpniętymi z roślin z zamkowych ogrodów.
W konstrukcji nowego znaku wykorzystano szeroki katalog motywów, które stanowią o tożsamości miejsca. Umieszczono w nim rysunek guttów z Sali Rycerskiej oraz motyw słońca z Wieży Zegarowej, rozetę z Sali Wielkiej i liście laurowe z Garderoby Króla, motywy roślinne z Sali Poselskiej i liść miłorzębu z Ogrodu Dolnego, liść dębu z tkaniny obiciowej w Galerii Matejkowskiej oraz klejnoty z tzw. Korony Chrobrego – perłę i rubin.
„Wybór nowej tożsamości wizualnej to dla Zamku Królewskiego moment przełomowy. Szukaliśmy znaku, który nie będzie jedynie uproszczoną formą, ale opowieścią o naszej historii, zapisaną nowoczesnym językiem designu. Jakub de Barbaro stworzył system, który jest tak samo wielowarstwowy jak dzieje samego Zamku: od królewskiego majestatu, przez dramat zniszczenia, aż po dumę z odbudowy. To dowód na to, że Zamek może i powinien uczestniczyć w zmieniającym się dyskursie artystycznym” – komentuje prof. dr hab. Małgorzata Omilanowska, dyrektorka Zamku Królewskiego w Warszawie.
Odmieniona typografia
Istotnym elementem systemu jest krój pisma, który został stworzony specjalnie dla Zamku we współpracy ze studiem Capitalics Warsaw Type Foundry. Inspiracji dostarczył Jan Rossowski – typograf i właściciel drukarni, który sprowadzony do Warszawy przez kancelarię króla Zygmunta III, miał wyłączność na druk dokumentów urzędowych, w tym tak ważnych jak akt elekcji króla Władysława IV. Dzięki temu warstwa tekstowa identyfikacji zyskuje powiązany z miejscem, historyczny fundament.
Autorem nowej identyfikacji wizualnej Zamku jest projektant Jakub de Barbaro, uznany projektant i absolwent krakowskiej Akademii Sztuk Pięknych. Jego dorobek zawodowy łączy niezależną działalność artystyczną z bogatym doświadczeniem międzynarodowym, które zdobywał m.in. jako wykładowca w Raffles Design Institute w Szanghaju. Jest współzałożycielem Spółdzielni Goldex Poldex oraz współtwórcą projektu Szalona Galeria. W portfolio jego realizacji są projekty dla prestiżowych instytucji i wydawnictw na całym świecie, takich jak: Sternberg Press (Berlin), Mousse Publishing (Mediolan), Kunstmuseum Luzern (Lucerna), The Elizabeth Foundation for the Arts (Nowy Jork), Éditions Dilecta (Paryż), Verlag für moderne Kunst (Wiedeń), Tuckey Design (Londyn) czy szwajcarski Institut auf dem Rosenberg (St. Gallen).
De Barbaro przez rok aktywnie uczestniczył w pracach zespołu budującego nową, stopniowo wprowadzaną ikonosferę Zamku Królewskiego w Warszawie. Przy wybranych elementach logo (sygnetu) współpracował z ilustratorką Agnieszką Pluskotą.
Projekt obejmuje nie tylko logo, lecz całościowy system: od plakatów wystaw czasowych, przez asortyment sklepu zamkowego, aż po system informacji kierunkowej i oznakowanie zewnętrzne.
(mb)
