We wrześniu 2026 roku Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów zakwestionował działania dwóch dużych firm w związku z komunikacją dotyczącą ekologii. Tomasz Chróstny, prezes UOKiK-u, postawił L’Oréal Polska zarzut naruszania zbiorowych interesów konsumentów, a w sprawie Nestlé Polska wydał istotny pogląd dotyczący oznaczeń i reklamy wody Nałęczowianka. W pierwszym przypadku chodzi o system ocen od A do E stosowany przy kosmetykach marki Garnier, w drugim natomiast o przekazy sugerujące korzyści środowiskowe związane z recyklingiem butelek.
Ekologiczne oceny Garniera
„Zielony System Znakowania Produktów” (Product Impact Labelling – PIL), opracowany przez grupę L’Oréal, był stosowany na stronie internetowej marki Garnier od sierpnia 2021 do czerwca 2025 roku. Miał ułatwiać konsumentom ocenę i porównywanie wpływu kosmetyków na środowisko. Produkty otrzymywały noty od A do E.
Przy wystawianiu ocen L’Oréal uwzględniał m.in. pozyskanie surowców, produkcję i transport, użytkowanie produktu oraz utylizację opakowania. Ocena A oznaczała produkt „najlepszy w swojej klasie pod względem wpływu na środowisko i społeczności”. Towarzyszyły jej zielone grafiki oraz hasła zachęcające do wyboru zrównoważonych produktów.
Konsumenci nie byli jednak jasno informowani, że kosmetyki porównywano wyłącznie z innymi produktami grupy L’Oréal, a nie z ofertą całego rynku. Wyższa nota oznaczała więc jedynie, że dany produkt wypadał lepiej na tle portfolio koncernu, a nie że spełniał konkretne, obiektywne kryteria środowiskowe.
L’Oréal podkreślał, że przy tworzeniu systemu korzystał z wiedzy ekspertów, uwzględniał wiele czynników, odwoływał się do podstaw naukowych i korzystał z zewnętrznej weryfikacji danych. Nie było jednak jasno określone, jakie wymagania środowiskowe trzeba spełnić, aby otrzymać konkretną ocenę. W efekcie sposób prezentowania wyników mógł sugerować, że nota A lub B oznacza produkt dobry dla środowiska albo neutralny pod tym względem.
Zdaniem Prezesa UOKiK-u taki sposób komunikacji mógł wprowadzać konsumentów w błąd i wpływać na ich decyzje zakupowe. Wytyczne Komisji Europejskiej z 2021 roku do dyrektywy 2005/29/WE wskazują, że informacje dotyczące wpływu produktów na środowisko powinny być prawdziwe, jasne, konkretne, dokładne i jednoznaczne. Konsument nie musi znać zasad działania prywatnego systemu oznakowania, dlatego przedsiębiorca powinien jasno wyjaśnić, jak działa dany system i co oznacza przyznana ocena.
Jeśli zarzut wobec L’Oréal Polska się potwierdzi, spółce może grozić kara do 10 proc. obrotu.
Nałęczowianka z obietnicą recyklingu
UOKiK przygląda się praktykom związanym z greenwashingiem także na drodze sądowej. Prezes urzędu przedstawił istotny pogląd w sprawie z powództwa Fundacji ClientEarth przeciwko Nestlé Polska. Spór dotyczy oznaczeń i reklam wody Nałęczowianka.
Na butelkach i w materiałach promocyjnych pojawiały się hasła takie jak „butelka w 100 proc. z innych butelek”, „w 100 proc. nadaję się do recyklingu” czy „spotkajmy się jeszcze raz”. Zdaniem urzędu mogły one sugerować, że plastik jest ponownie wykorzystywany w większym stopniu, niż ma to miejsce w rzeczywistości, oraz że butelka przynosi środowisku większe korzyści. Przekaz mógł też sprawiać wrażenie, że całe opakowanie można ponownie przetworzyć, choć w praktyce jego poszczególne elementy nie są wykorzystywane w taki sam sposób, a sam recykling wiąże się ze stratami materiału.
Informacja, że deklaracje nie obejmują zakrętki i etykiety, znajdowała się w innym miejscu niż główny przekaz i była napisana mniejszą czcionką. Dodatkowo zielona kolorystyka, motywy roślinne oraz symbole związane z recyklingiem mogły wzmacniać wrażenie ekologiczności butelki.
Istotny pogląd to stanowisko, które Prezes UOKiK-u może przedstawić w sprawie, gdy wymaga tego interes publiczny. Nie przesądza ono o wyniku postępowania i nie jest wiążące dla sądu, ale może pomóc w ocenie sprawy. (ao)
