Aż 71 proc. kandydatów uważa, że sposób prowadzenia rekrutacji odzwierciedla kulturę organizacyjną firmy. Mimo to brak informacji zwrotnej, niejasne warunki zatrudnienia i mało przejrzyste procesy wciąż stanowią istotne problemy na polskim rynku pracy. Pokazuje to ósma edycja raportu „Candidate Experience w Polsce 2025”, przygotowanego przez eRecruiter.
Rynek pracy z dwóch perspektyw
Ponad połowa kandydatów uważa, że obecnie mamy do czynienia z rynkiem pracodawcy. Taką opinię wyraża 53 proc. specjalistów i tyle samo pracowników fizycznych. Inaczej sytuację oceniają przedstawiciele firm. Największa grupa badanych pracodawców, czyli 40 proc., uważa, że rynek nadal należy do pracowników.
Różnice w ocenie sytuacji wynikają z doświadczeń obu stron. Osoby szukające zatrudnienia wskazują na dużą konkurencję, brak odpowiedzi po rekrutacji i nieprofesjonalne zachowania rekruterów. Przedsiębiorcy zwracają natomiast uwagę na wysokie oczekiwania finansowe kandydatów oraz rosnącą rolę elastycznych warunków zatrudnienia, pracy zdalnej i benefitów.
Jak wynika z raportu, sytuacja na rynku pracy zależy m.in. od branży, rodzaju stanowiska i aktualnych warunków gospodarczych. Niezależnie od tych czynników istotne pozostają wzajemny szacunek, szczera komunikacja i przejrzyste zasady współpracy.
Jednym z głównych problemów rekrutacji w Polsce jest brak informacji o odrzuceniu aplikacji. Ponad 90 proc. kandydatów przyznaje, że spotkało się z taką sytuacją, a 84 proc. doświadcza jej regularnie.
Skala problemu jest widoczna także w zestawieniu deklaracji firm z doświadczeniami osób poszukujących pracy. Choć 60 proc. pracodawców twierdzi, że informuje o odrzuceniu wszystkich lub niemal wszystkich aplikujących, tylko 10 proc. kandydatów otrzymało odpowiedź od każdej firmy, do której wysłało CV.
>>> Szukasz pracy? Zobacz najnowsze ogłoszenia na PRoto.pl!
Przedsiębiorcy tłumaczą brak kontaktu przede wszystkim ograniczonym czasem i dużą liczbą zgłoszeń. Na te przyczyny wskazuje 59 proc. badanych. Kolejne 44 proc. przyznaje, że koncentruje się na osobach zakwalifikowanych do następnych etapów, a 25 proc. nie dysponuje narzędziami do automatycznej komunikacji. Tymczasem kandydaci oczekują jasnych zasad, sprawnego przebiegu naboru i informacji o jego wyniku.
Co utrudnia sprawną rekrutację?
Problemy w rekrutacji nie kończą się na braku informacji zwrotnej. Ponad 60 proc. kandydatów często spotyka się z pytaniami niezwiązanymi bezpośrednio ze stanowiskiem oraz rozbieżnościami między treścią ogłoszenia a informacjami przekazywanymi podczas rozmowy. Ponad 40 proc. badanych doświadcza także dodatkowych, wcześniej niezapowiedzianych etapów, opóźnień w rozpoczęciu spotkań lub zachowań dyskryminujących i opartych na stereotypach.
Szczególnie często na niewłaściwe traktowanie zwracają uwagę pracownicy fizyczni. Aż 47 proc. respondentów z tej grupy przyznaje, że czasami lub często spotyka się z zachowaniami dyskryminującymi bądź stereotypizującymi. Wśród specjalistów odsetek ten wynosi 43 proc. Z raportu wynika również, że na częste występowanie takich sytuacji istotnie częściej wskazują osoby urodzone przed 1980 rokiem.
Pracodawcy dostrzegają inne trudności. Aż 74 proc. badanych przedstawicieli firm często lub bardzo często zauważa rozbieżności między informacjami zawartymi w CV a rzeczywistymi kompetencjami i doświadczeniem kandydatów. Z kolei 75 proc. skarży się na brak przygotowania do rozmowy, a 62 proc. na problemy z komunikacją, w tym brak odpowiedzi na wiadomości i nieodbieranie telefonów.
Ponad połowa pracodawców spotyka się również z sytuacją, w której kandydat nie przychodzi na umówioną rozmowę i nie uprzedza o swojej nieobecności. Do takiego zachowania przyznaje się 17 proc. respondentów poszukujących pracy. Częściej dotyczy ono pracowników fizycznych niż specjalistów – odpowiednio 22 proc. i 14 proc. Osoby, które nie pojawiły się na spotkaniu, tłumaczą to m.in. zmianą planów zawodowych, problemami osobistymi lub brakiem możliwości skontaktowania się z rekruterem.
Sposób prowadzenia rekrutacji wpływa na to, jak kandydaci postrzegają firmę. Aż 71 proc. uważa, że przebieg tego procesu odzwierciedla sposób funkcjonowania organizacji. To o 9 pkt proc. więcej niż w poprzedniej edycji badania z lat 2023–2024. Zaledwie 16 proc. respondentów deklaruje, że rekrutacja nie ma wpływu na ich opinię o pracodawcy.
Najważniejsze dla kandydatów jest rzetelne przedstawienie warunków zatrudnienia. Zwraca na to uwagę 70 proc. specjalistów i 60 proc. pracowników fizycznych. Tymczasem tylko około jedna trzecia badanych z obu grup uważa, że firmy spełniają to oczekiwanie. Różnica między deklarowanymi oczekiwaniami a oceną praktyk pracodawców wynosi 40 pkt proc. wśród specjalistów i 30 pkt proc. wśród pracowników fizycznych.
Znaczenie ma również długość procesu rekrutacyjnego. Zakończenia go w ciągu maksymalnie dwóch tygodni oczekuje 58 proc. specjalistów i 42 proc. pracowników fizycznych. Kandydaci cenią także prosty proces aplikowania, wygodny kontakt z rekruterem i jasne informacje o kolejnych etapach. Chcą poznawać najważniejsze warunki zatrudnienia już na etapie ogłoszenia, bez konieczności czekania na rozmowę kwalifikacyjną.
Widełki płacowe wciąż nie są standardem
Jednym z obszarów, w których oczekiwania kandydatów najbardziej rozmijają się z praktyką firm, jest jawność wynagrodzeń. Aż 93 proc. specjalistów i 86 proc. pracowników fizycznych uważa, że ogłoszenie o pracę powinno zawierać widełki płacowe. Za ich publikowaniem opowiada się odpowiednio 90 proc. i 77 proc. badanych z tych grup.
Tymczasem wynagrodzenie w ogłoszeniu podaje zaledwie 26 proc. pracodawców. W 2023 roku robiło to 32 proc. firm, co oznacza spadek o 6 pkt proc. w ciągu dwóch lat. Różnica między oczekiwaniami kandydatów a praktyką przedsiębiorstw wynosi 58 pkt proc.
Firmy tłumaczą pomijanie widełek kilkoma powodami. Dla 58 proc. z nich wysokość wynagrodzenia zależy od kompetencji konkretnego kandydata. Kolejne 50 proc. nie ma zgody kierownictwa na ujawnianie stawek, a 40 proc. obawia się reakcji obecnych pracowników. Znaczenie przejrzystości płac rośnie jednak również za sprawą unijnych przepisów dotyczących równości wynagrodzeń. Jak wskazuje raport, nowe regulacje mają zobowiązać pracodawców do informowania o płacach, choć niekoniecznie bezpośrednio w treści ogłoszenia.
Coraz większą rolę w rekrutacji odgrywa również sztuczna inteligencja. Z narzędzi AI korzysta 50 proc. pracowników fizycznych i 38 proc. specjalistów. Kandydaci używają ich przede wszystkim do przygotowywania dokumentów aplikacyjnych i ćwiczenia odpowiedzi na pytania, które mogą paść podczas rozmowy kwalifikacyjnej.
Po stronie pracodawców wykorzystanie AI deklaruje 25 proc. badanych. To czterokrotnie więcej niż w 2023 roku. Najczęściej sztuczna inteligencja służy do przygotowywania treści ogłoszeń o pracę. Takie zastosowanie wskazuje 57 proc. pracodawców korzystających z tych narzędzi. Kolejne 53 proc. wykorzystuje je do generowania pytań rekrutacyjnych, a 49 proc. do automatycznego przekazywania informacji o statusie zgłoszenia.
>>> Szukasz pracownika? Dodaj ogłoszenie na PRoto.pl!
Rozwojowi tych rozwiązań powinno towarzyszyć określenie zasad ich odpowiedzialnego stosowania. Jak wynika z raportu, wewnętrzne wytyczne dotyczące etycznego wykorzystania AI wdrożyło dotąd zaledwie 15 proc. badanych firm.
Firmy wciąż mają wiele do zrobienia
Większość pracodawców deklaruje, że podejmuje działania na rzecz różnorodności i inkluzywności. Taką odpowiedź wskazuje 85 proc. badanych. Najczęściej firmy stosują język włączający w ogłoszeniach o pracę (55 proc.) i przekazują kandydatom konstruktywną informację zwrotną (49 proc.).
Rzadziej wdrażają rozwiązania, które pomagają ograniczać wpływ uprzedzeń na ocenę kandydatów. Zaledwie 9 proc. firm anonimizuje dane na wczesnych etapach rekrutacji, a 20 proc. analizuje dane pod kątem różnorodności. Pokazuje to, że deklaracje dotyczące inkluzywności nie zawsze idą w parze z konkretnymi działaniami i oceną ich skuteczności.
Wyzwaniem pozostaje również dostępność rekrutacji dla osób z niepełnosprawnościami. Potrzeby tej grupy uwzględnia tylko 20 proc. pracodawców. Wśród firm, które podejmują takie działania, 82 proc. stawia na elastyczne podejście do kandydatów, 64 proc. zapewnia dostosowaną infrastrukturę budynkową, a 49 proc. dba o dostępność cyfrową narzędzi rekrutacyjnych.
Poprawa doświadczeń kandydatów nie wymaga wyłącznie inwestycji w nowe technologie. Równie ważne są podstawowe zasady: rzetelne przedstawianie warunków zatrudnienia, terminowe przekazywanie informacji o wynikach rekrutacji, dotrzymywanie ustaleń i szacunek wobec osób aplikujących. Zaniedbania w tych obszarach mogą negatywnie wpływać na wizerunek firmy niezależnie od jej pozycji na rynku.
Ważne jest także uwzględnianie potrzeb różnych grup kandydatów. Z raportu wynika, że osoby z wyższym wykształceniem bardziej krytycznie oceniają podejście firm do osób ubiegających się o pracę. Wśród specjalistów 58 proc. uważa, że pracodawcy nie dbają o dobre doświadczenia kandydatów. To pokazuje, że profesjonalna komunikacja powinna być standardem w każdym procesie rekrutacyjnym, a nie jedynie dodatkowym gestem ze strony firmy. (ao)
O badaniu:
Ósma edycja raportu „Candidate Experience w Polsce 2025” opiera się na dwóch niezależnych badaniach ankietowych online. Badanie kandydatów przeprowadzono w dniach 8–19 maja 2025 roku na próbie 828 osób z co najmniej dwuletnim doświadczeniem zawodowym, które uczestniczyły w procesach rekrutacyjnych w ciągu poprzednich 12 miesięcy. Wśród respondentów znalazło się 520 specjalistów oraz 308 pracowników fizycznych. Próbę dobrano metodą kwotową z uwzględnieniem m.in. płci, wieku, wykształcenia i wielkości miejscowości. Badanie pracodawców przeprowadzono w dniach 20 maja – 16 czerwca 2025 roku. Ankietę wypełniło 498 osób zajmujących się procesami rekrutacyjnymi w firmach. Badanie zrealizowano z inicjatywy eRecruiter i Koalicji Przyjaznej Rekrutacji. Wydawcą raportu jest eRecruitment Solutions Sp. z o.o., a partnerem merytorycznym – Great Digital, agencja specjalizująca się w analityce i badaniach HR.
