Amsterdam jako pierwsza stolica na świecie wprowadził zakaz publicznej reklamy produktów mięsnych oraz paliw kopalnych. Od 1 maja 2026 roku z miejskich billboardów, przystanków i stacji metra zniknęły materiały promocyjne dotyczące burgerów, samochodów spalinowych oraz ofert linii lotniczych. W krajobrazie miasta zastąpiły je m.in. plakaty promujące instytucje kultury, takie jak muzeum narodowe Rijksmuseum – pisze bbc.com.
O zamiarze wprowadzenia zakazu reklamowania paliw kopalnych i mięsa w przestrzeni publicznej Amsterdam informował w lutym 2026 roku. Wówczas nie było jednak pewności, czy te plany zostaną zrealizowane w najbliższym czasie.
Czytaj więcej: Amsterdam zakaże reklam mięsa i paliw kopalnych
Nowy obraz miasta
Zmiana jest szczególnie widoczna w przestrzeni publicznej, gdzie wcześniej dominowały reklamy fast foodów, samochodów SUV i tanich podróży. Obecnie coraz częściej pojawiają się przekazy promujące wydarzenia kulturalne oraz lokalne instytucje.
Władze miasta podkreślają, że celem zmian jest dostosowanie przestrzeni miejskiej do polityki klimatycznej Amsterdamu i długoterminowych planów redukcji emisji. Ma to wspierać realizację celów klimatycznych, w tym osiągnięcie neutralności klimatycznej do 2050 roku oraz ograniczenie wpływu konsumpcji na środowisko, m.in. przez zmniejszenie spożycia mięsa o połowę – dowiadujemy się.
Przedstawiciele Partii Zielonych oraz Partii na rzecz Zwierząt popierają tę decyzję, podkreślając, że przestrzeń publiczna nie powinna promować treści sprzecznych z polityką miasta. Ich zdaniem ograniczenie obecności takich reklam może także zmniejszać liczbę impulsywnych zakupów i ograniczać wpływ dużych korporacji na codzienne decyzje mieszkańców.
Pojawiają się krytyczne głosy
Choć reklamy mięsa stanowiły jedynie około 0,1 proc. rynku reklamy zewnętrznej, a paliwa kopalne ok. 4 proc., ich usunięcie ma przede wszystkim znaczenie symboliczne. Władze i aktywiści podkreślają, że łączenie mięsa z wysokoemisyjnym transportem sprawia, iż dieta przestaje być traktowana wyłącznie jako prywatny wybór – staje się elementem debaty o klimacie – podaje źródło. Zmiana ta bywa porównywana do ograniczeń reklamy tytoniu, które w przeszłości wpłynęły na normy społeczne dotyczące palenia.
Nowe przepisy spotkały się jednak z krytyką części organizacji branżowych. Dutch Meat Association uznaje je za próbę nadmiernego wpływania na wybory konsumentów i zwraca uwagę na znaczenie mięsa w diecie. Z kolei przedstawiciele branży turystycznej wskazują, że zakaz reklam wyjazdów lotniczych ogranicza swobodę prowadzenia działalności gospodarczej.
Efekt codziennych bodźców
Prof. Joreintje Mackenbach, epidemiolożka z Amsterdam University Medical Center, określa działania miasta jako „naturalny eksperyment”. Jak wyjaśnia, częsta ekspozycja na reklamy fast foodów sprawia, że ich konsumpcja staje się czymś normalnym. Jej zdaniem usunięcie takich bodźców z przestrzeni publicznej może wpływać na kształtowanie się norm społecznych.
Wskazuje przy tym na badania, które sugerują, że zakaz reklam niezdrowej żywności w londyńskim metrze w 2019 roku przełożył się na spadek jej konsumpcji wśród mieszkańców miasta – czytamy.
Nie tylko Holandia
Amsterdam nie jest odosobniony. Wcześniej podobne zakazy wprowadził Haarlem, a następnie Utrecht i Nijmegen, które ograniczyły reklamy mięsa oraz paliw kopalnych. Na świecie coraz więcej miast – m.in. Edynburg, Sheffield, Sztokholm czy Florencja – wprowadza ograniczenia dotyczące reklam wysokoemisyjnych produktów, a Francja zdecydowała się na regulacje ogólnokrajowe.
Choć reklamy wciąż funkcjonują w mediach społecznościowych, zwolennicy zmian podkreślają, że ograniczenie ich w przestrzeni publicznej może wpływać na codzienne wybory konsumentów, wspierać lokalne biznesy i skłaniać duże firmy do zmiany strategii. (ao)
Źródło: bbc.com, Amsterdam bans public adverts for meat and fossil fuels, Anna Holligan, 3.05.2026
