Powstała nowa nagroda literacka dla autorów tworzących z pomocą sztucznej inteligencji. Prix Pascal de Littérature IA ma promować takie utwory, a na zwycięzcę czeka możliwość publikacji książki. Inicjatywa pojawiła się po miesiącach kontrowersji związanych z podejrzeniami o wykorzystywanie AI przez uczestników prestiżowych konkursów literackich – pisze theguardian.com.
Świat literacki otwiera się na AI
Jak informuje źródło, do konkursu mogą zgłaszać się autorzy z całego świata, pod warunkiem że ich prace będą napisane po francusku. Organizatorzy przyjmują wyłącznie niepublikowane wcześniej utwory o charakterze fikcyjnym o objętości od 10 tys. do 50 tys. słów. Uczestnicy muszą również ujawnić, z którego modelu AI korzystali i jakie polecenia (prompty) posłużyły im do wygenerowania tekstu.
Dozwolone są wszystkie najważniejsze duże modele językowe, w tym ChatGPT, Claude, Gemini i LLaMA. Zgłaszane utwory muszą jednak spełniać dodatkowy warunek: powinny pomagać w rozwiązaniu problemu etycznego, społecznego lub ekologicznego zagrażającego ludzkości.
Nazwa nagrody upamiętnia Blaise’a Pascala, francuskiego uczonego o wszechstronnych zainteresowaniach, który przyczynił się do powstania jednego z pierwszych kalkulatorów mechanicznych. Był również autorem tekstów teologicznych, w tym „Myśli” (Pensées). Papież Franciszek docenił to dzieło za „głębię filozoficzną i literacki urok” – dowiadujemy się.
Za inicjatywą stoją trzej przedsiębiorcy związani z branżą technologiczną: Philippe Rodriguez, Albin Serviant i Gilles Mentré. Rodriguez jest współzałożycielem firmy doradczej Avolta, specjalizującej się w fuzjach i przejęciach. Serviant działa w branży mediów cyfrowych i był przewodniczącym związanym z magazynem LGBTQ+ „Têtu”. Mentré natomiast jest byłym urzędnikiem państwowym z doktoratem z filozofii. Prowadzi zajęcia na Uniwersytecie Harvarda i Uniwersytecie Paryż 1 Panteon-Sorbona, a także współtworzył Electis, internetową platformę do głosowania.
Powstanie Prix Pascal zbiega się w czasie z kontrowersjami wokół możliwego wykorzystania AI w prestiżowych konkursach literackich. W 2026 roku podejrzenia dotyczyły finalistów i laureatów kilku nagród, m.in. Commonwealth Short Story Prize, Caine Prize oraz Prix Goncourt, uznawanej za najważniejsze wyróżnienie literackie we Francji.
Zgłoszenia do konkursu przyjmowane są od 20 października 2026 roku za pośrednictwem jego strony internetowej. Nabór potrwa do końca listopada 2026 roku, a następnie jury wybierze dziesięciu finalistów. Nazwisko zwycięzcy zostanie ujawnione na początku grudnia tego samego roku. W jury zasiądzie pięć lub sześć osób, wśród nich pisarze, krytycy, dziennikarze, filozofowie i wydawcy. Organizatorzy mają ogłosić skład tego grona na początku listopada. (ao).
Źródło: theguardian.com, New prize launches for books co-written with AI, Ella Creamer, 21.10.2026
