Czy przypisanie agentowi AI płci wpływa na to, jak jest traktowany przez ludzi? Badanie „Human-like and male? How AI assistant design relates to trust and monetary reward at work in VR” przeprowadzone przez naukowców z Uniwersytetu w Limerick sugeruje, że tak. Uczestnicy eksperymentu przyznawali Johanowi, przedstawianemu jako mężczyzna, o około 10 proc. wyższą nagrodę za wykonanie tej samej pracy niż Johannie, prezentowanej jako kobieta. Co więcej, Johan był postrzegany jako bardziej podobny do człowieka – podaje independent.co.uk.
Ta sama technologia, ale inne traktowanie
Jak wyjaśnia źródło, eksperyment odbył się w wirtualnym biurze, a jego uczestnikami było 189 osób. Badani współpracowali z dwoma asystentami AI korzystającymi z tej samej technologii. Jeden z nich był przedstawiany jako mężczyzna i nosił imię Johan, drugi zaś jako kobieta i nazywał się Johanna.
Mimo identycznego zaplecza technologicznego uczestnicy przyznawali Johanowi około 10 proc. wyższą zapłatę za wykonanie tej samej pracy. Mężczyzna był też postrzegany jako bardziej podobny do człowieka niż Johanna.
Dr Mary Hausfeld z Uniwersytetu w Limerick, współautorka badania, zwróciła uwagę, że to właśnie ten wynik jest szczególnie uderzający. Jak podkreśliła, oba systemy działały w oparciu o tę samą technologię, a mimo to uczestnicy traktowali je inaczej.
Zdaniem badaczki często zakładamy, że sztuczna inteligencja jest neutralna. Tymczasem sposób, w jaki projektuje się i przedstawia takie systemy, może uruchamiać podobne stereotypy i uprzedzenia do tych, które pojawiają się w relacjach między ludźmi.
Naukowcy zwracają uwagę, że wyniki eksperymentu mogą odzwierciedlać uprzedzenia związane z płcią, które są obecne również w miejscu zatrudnienia. Są one widoczne m.in. w różnicach w wynagrodzeniach kobiet i mężczyzn, czego przykładem jest sytuacja na brytyjskim rynku pracy.
Według danych brytyjskiego Urzędu Statystycznego (Office for National Statistics) mediana godzinowych zarobków pokazuje, że luka płacowa wśród pracowników wynosiła w ubiegłym roku 6,9 proc. Po uwzględnieniu osób wykonujących tę samą pracę i mających podobne umiejętności oraz doświadczenie różnica jest szacowana na 1–2 proc. – czytamy.
Nowe wyzwania dla pracodawców
Wyniki badania pojawiają się w czasie szybkiego wzrostu popularności agentów AI w biznesie. Według firmy konsultingowej Accelirate w 2026 roku korzysta z nich już niemal 80 proc. przedsiębiorstw.
Dr Hausfeld podkreśla, że wraz z rosnącą obecnością takich systemów w firmach trzeba uważnie przyglądać się cechom, jakie im nadajemy. Sposób zaprojektowania i przedstawienia cyfrowych asystentów może bowiem wpływać na zachowanie użytkowników, a nawet skłaniać ich do określonego sposobu reagowania – dowiadujemy się.
Zdaniem badaczki istnieje ryzyko, że w ten sposób istniejące nierówności zostaną nieświadomie przeniesione do nowego środowiska technologicznego. Oznacza to, że znaczenie ma nie tylko sama technologia, lecz także sposób, w jaki ludzie odbierają i traktują jej użytkowników. (ao)
Źródło: independent.co.uk, Female AI agents ‘paid’ less than males, study finds, Anthony Cuthbertson, 6.10.2026
