Dyskusja o napiwkach z roku na rok przybiera na sile, jednak to niedawna wypowiedź Mateusza Gesslera wywołała w internecie lawinę postów i komentarzy – wynika z analizy Instytutu Monitorowania Mediów. W rozmowie z portalem Pyszności.pl restaurator stwierdził, że napiwek jest obowiązkiem każdego gościa, oraz dodał, że zostawia go nawet wtedy, gdy serwis jest wliczony w cenę. W efekcie w sierpniu 2026 roku liczba wzmianek o napiwkach w mediach społecznościowych wzrosła rok do roku niemal pięciokrotnie.
Od początku tego roku (1 stycznia – 20 sierpnia) temat napiwków w mediach społecznościowych wygenerował 28,3 tys. postów i komentarzy (87 proc. z nich miało wydźwięk neutralny) oraz 273,2 tys. reakcji i udostępnień. Wśród wypowiedzi, w których wyrażono jednoznaczne stanowisko, przeważała krytyka. Również na przestrzeni ostatnich trzech lat udział negatywnych komentarzy zawierających wyraźną opinię systematycznie rośnie: z 49 proc. w 2024 roku, przez 53 proc. w 2025 roku, do 57 proc. w roku bieżącym. W porównaniu do okresu 1-20 sierpnia w latach 2025 i 2026 widać też dynamiczny wzrost liczby postów i komentarzy na temat napiwków: z 2,7 tys. do 12,7 tys. Najwięcej emocjonalnych wpisów ukazało się bezpośrednio po wypowiedzi Mateusza Gesslera.
Napiwek ma być nagrodą
W tegorocznej dyskusji najczęściej widoczny (szacunkowo 35 proc. wzmianek) był sprzeciw wobec obowiązkowych opłat serwisowych doliczanych do rachunku, które internauci określają mianem „patologii” przeniesionej z USA. Komentujący wymieniają się w tym kontekście informacją o internetowej mapie restauracji w Polsce, które automatycznie doliczają napiwek do rachunku.
W około 25 proc. wpisów pojawiała się dyskusja o tym, czy napiwek jest dobrowolnym gestem uznania, czy obowiązkiem, do którego odwoływał się Gessler. Komentujący najczęściej podkreślali, że tradycyjnie rozumiany napiwek ma być nagrodą, a nie z góry narzuconą częścią rachunku.
W około 20 proc. postów i komentarzy dyskutowano o tym, w jakich innych branżach poza gastronomią pojawia się temat napiwków (salony piękności, usługi kurierskie, a nawet wsparcie ulubionych influencerów poprzez Patronite czy Tipply).
Szacunkowo 10 proc. dyskusji skupia się na odpowiedzialności pracodawców za godziwe wynagradzanie pracowników, zamiast przerzucania tego obowiązku na klientów. Chętnie okazywane jest także wsparcie kelnerom i kelnerkom, a winą za obecną sytuację obarcza się samych restauratorów oraz system wynagrodzeń.
Napiwki budzą emocje w sieci
Wśród wypowiedzi nacechowanych emocjonalnie najczęściej wyrażano złość (szacunkowo 30 proc.), jednak już na drugim miejscu pojawia się uznanie (ok. 20 proc.), a na trzecim radość (ok. 15 proc.) – w kontekście pozytywnych wzmianek o kelnerach, którzy zasłużyli na napiwek. Obawy oraz smutek (kolejno ok. 10 proc. i 5 proc.) były związane z niepewnością co do jakości obsługi oraz niskich pensji i „nieuczciwego” systemu, który „wyzyskuje” pracowników.
Według Tomasza Lubienieckiego, kierownika działu raportów medialnych IMM, na opinie komentujących internautów wpływają nie tylko mechanizmy rządzące mediami społecznościowymi, ale też sposób, w jaki zwyczaj dawania napiwków jest zakorzeniony w Polsce:
„Stopniowe zaostrzanie się debaty publicznej oraz erozja autorytetu osób publicznych to zjawiska, które obserwujemy w mediach już od dłuższego czasu i które nie dotyczą wyłącznie napiwków. W dyskusji wokół obowiązkowej opłaty serwisowej dostrzegamy jednak ciekawy wniosek dla polskich restauratorów: komentujący nie kwestionują napiwku jako takiego. Opór pojawia się dopiero wtedy, gdy dodatkowa zapłata przestaje być dobrowolna. Dobrze obrazuje to jeden z komentarzy: »po słowach pana Gesslera liczba napiwków w restauracjach może spaść«”
– zauważa Lubieniecki.
„Kolejnym istotnym punktem odniesienia dla komentujących jest to, jak odruchowo różne kultury traktują ten gest – od Stanów Zjednoczonych, gdzie »tip« jest oczekiwaną normą, po Japonię, gdzie taki zwyczaj po prostu nie istnieje. Podobnie jest w Polsce – tu według publikowanych opinii napiwek powinien być dobrowolną »nagrodą«, a nie doliczoną do rachunku »opłatą serwisową«”
– dodaje ekspert IMM.
Metodologia
Analiza obejmuje przekazy w mediach społecznościowych opublikowane w dniach: 1.01-20.08.2024 r., 01.01-20.08.2025 r. i 1.01-20.08.2026 r.
