Brytyjscy lekarze oraz publiczny system ochrony zdrowia NHS mogą ponosić odpowiedzialność prawną za błędy sztucznej inteligencji wykorzystywanej w diagnostyce i planowaniu leczenia pacjentów. Zgodnie z obecnymi przepisami to medycy – a nie twórcy technologii – mogą odpowiadać za szkody, nawet jeśli ich źródłem był błąd algorytmu – podaje theguardian.com.
Głos w sprawie zabrało Medical Protection Society – organizacja działająca w Wielkiej Brytanii, wspierająca lekarzy w sprawach dotyczących roszczeń z tytułu błędów medycznych i odpowiedzialności zawodowej. Opublikowała ona raport, w którym ostrzega, że bez zmian w prawie mogą oni stać się swoistym „pochłaniaczem odpowiedzialności” za pomyłki systemów sztucznej inteligencji.
Organizacja apeluje o reformę przepisów, tak aby lepiej rozdzielić odpowiedzialność między personel medyczny a twórców technologii. Jej zdaniem obecne ramy prawne nie nadążają za szybkim rozwojem sztucznej inteligencji w ochronie zdrowia – czytamy.
Prawo nie nadąża za rozwojem AI
NHS coraz szerzej wykorzystuje sztuczną inteligencję w codziennej pracy klinicznej. Algorytmy analizują obrazy medyczne, w tym skany i zdjęcia rentgenowskie, a także pomagają w tworzeniu podsumowań rozmów lekarzy z pacjentami.
Systemy AI są również wykorzystywane do przygotowywania projektów dokumentacji oraz listów kierowanych do pacjentów. Zdaniem ekspertów tempo rozwoju technologii znacząco przewyższa tempo zmian w przepisach prawa – czytamy.
Dr Dr Sarah Townley zwraca uwagę, że luka między prawem a technologią stale się powiększa. W jej ocenie nie jest to już zwykłe opóźnienie regulacyjne, lecz rosnąca przepaść.
Algorytm się myli, ale odpowiedzialność ponosi lekarz
Raport Medical Protection Society wskazuje, że błędy sztucznej inteligencji mogą prowadzić do poważnych konsekwencji klinicznych. Przykładowo system może nie wykryć nowotworu płuc na zdjęciu rentgenowskim klatki piersiowej, co skutkowałoby brakiem leczenia i dalszym rozwojem choroby.
W innym scenariuszu AI mogłaby błędnie zasugerować zwiększenie dawki warfaryny – leku przeciwzakrzepowego stosowanego w leczeniu migotania przedsionków. Taki błąd może doprowadzić do groźnego krwawienia wymagającego operacji oraz intensywnej terapii.
W obu przypadkach istnieje realne ryzyko roszczeń prawnych wobec lekarzy korzystających z narzędzi AI. Organizacja podkreśla, że w obecnych ramach odpowiedzialności medycznej klinicyści mogą zostać uznani za w pełni odpowiedzialnych za skutki takich zdarzeń – dowiadujemy się.
Potrzebne są zmiany
Jak donosi źródło, Medical Protection Society proponuje, aby systemy sztucznej inteligencji zostały formalnie uznane za produkty w rozumieniu prawa. Dzięki temu mogłyby podlegać ustawie o ochronie konsumentów z 1987 roku, co – zdaniem organizacji – ułatwiłoby przypisanie odpowiedzialności producentom technologii.
Lekarze w Wielkiej Brytanii coraz częściej obawiają się, że będą obciążani skutkami błędów systemów, nad którymi nie mają pełnej kontroli. W tle pojawia się także obawa o spadek zaufania pacjentów do systemu ochrony zdrowia.
Dr Dr Ragit Varia podkreśla, „innowacje i bezpieczeństwo pacjentów powinny rozwijać się równolegle”. „Jeśli AI rozwija się w tempie Formuły 1, to legislacja, regulacje i nadzór nie mogą pozostać na pasie serwisowym” – dodaje.
Rząd poszukuje odpowiednich rozwiązań
NHS Resolution pracuje nad wytycznymi dotyczącymi odpowiedzialności za wykorzystanie sztucznej inteligencji w medycynie. Informację tę potwierdził brytyjski Departament Zdrowia i Opieki Społecznej – informuje źródło.
Rząd poinformował, że z uwagą analizuje raport Medical Protection Society i jego rekomendacje, aby zapewnić bezpieczne i skuteczne wdrażanie AI w systemie ochrony zdrowia.
Z kolei Ahmed Binesmael z think tanku Health Foundation podkreśla, że zaufanie do sztucznej inteligencji zależy nie tylko od samej technologii, lecz także od przejrzystych zasad nadzoru i odpowiedzialności. Jego zdaniem to właśnie one będą kluczowe dla utrzymania społecznego zaufania do nowych rozwiązań w medycynie – czytamy. (ao)
Źródło: theguardian.com, Doctors and NHS could be sued for mistakes made by AI tools, report warns, Denis Campbell, 9.06.2026
