Prawie połowa kandydatów korzysta dziś ze sztucznej inteligencji podczas szukania pracy, ale niewiele firm jasno określa zasady używania takich narzędzi w procesie zatrudniania. Z raportu „Od candidate do shared experience. Partnerskie relacje z kandydatami w zmieniającym się świecie”, przygotowanego przez Pracuj.pl, wynika, że brak wspólnych standardów utrudnia rekrutację i pogłębia nieufność między kandydatami a pracodawcami.
Czytaj też: AI na rynku pracy: nie boimy się technologii i szukamy ekspertów
AI w praktyce rekrutacyjnej
Raport pokazuje wyraźny rozdźwięk między oczekiwaniami kandydatów i rekruterów. Aż 48 proc. badanych przyznało, że użyło AI na którymś etapie procesu rekrutacyjnego. Dla 43 proc. kandydatów korzystanie z takich narzędzi jest przejawem zaradności i sposobem na zwiększenie swoich szans na rynku pracy. Najczęściej AI pomaga im w tworzeniu CV oraz przygotowaniu do rozmowy kwalifikacyjnej.
Rekruterzy akceptują jednak wykorzystanie sztucznej inteligencji tylko w określonych sytuacjach. Z badania wynika, że 67 proc. z nich pozytywnie ocenia użycie AI podczas przygotowania do rozmowy, a 57 proc. dopuszcza wsparcie przy tworzeniu CV. Granica pojawia się jednak na dalszych etapach procesu. Tylko 19 proc. rekruterów akceptuje użycie AI do rozwiązywania zadań rekrutacyjnych, a zaledwie 3 proc. zgadza się na korzystanie z takich narzędzi podczas odpowiadania na pytania w trakcie rozmowy.
Brak jasnych zasad tworzy „szarą strefę”, w której kandydaci nie wiedzą, co jest akceptowane. Aż 45 proc. badanych obawia się, że przyznanie się do korzystania z AI mogłoby zostać odebrane negatywnie i doprowadzić do przypięcia im łatki oszusta. Coraz częściej pojawia się więc postulat, aby firmy zamiast walczyć z technologią, zmieniły sposób oceny kompetencji kandydatów.
Firmy nie wprowadzają jasnych zasad
Mimo rosnącej popularności generatywnej sztucznej inteligencji, niewiele organizacji w Polsce zdecydowało się na uporządkowanie zasad jej wykorzystania. Jedynie 7 proc. firm wprowadziło formalne zasady (AI Policy) regulujące wykorzystanie AI przez kandydatów. Oznacza to, że większość procesów odbywa się bez jasno określonych reguł.
Na ten problem zwraca uwagę Kacper Lasota, Head of Talent Acquisition w XTB, cytowany w raporcie. Jak podkreśla ekspert, „firmy powinny budować jasne polityki AI dla kandydatów”. „Na przykład: research, przygotowanie i redakcja CV są dozwolone. Niedozwolone są natomiast odpowiedzi w trakcie rozmowy generowane przez AI” – dodaje Lasota.
„W trakcje rekrutacji technicznych oczywiste jest, że zadajemy pytanie o technologię, jeśli inżynier nie ma o niej pojęcia, próbuje po prostu czytać z ekranu, by udawać, że ma odpowiednią wiedzę. Wymaga to przebudowania metod oceniania, a nie samej walki ze sztuczną inteligencją” – komentuje ekspert.
Znajomość AI zwiększa obawy pracowników
Raport pokazuje również zależność dotyczącą postrzegania sztucznej inteligencji przez pracowników w zależności od stopnia wykorzystania tej technologii. Osoby korzystające z AI w pracy częściej obawiają się jej wpływu na swoją przyszłość zawodową niż ci, którzy nie używają takich narzędzi. Lęk ten deklaruje 45 proc. użytkowników AI, podczas gdy wśród osób niekorzystających z tej technologii odsetek wynosi 29 proc. Większa znajomość technologii nie przekłada się zatem na większe poczucie bezpieczeństwa.
>>> Gotowy na kolejny zawodowy krok? Zobacz aktualne ogłoszenia o pracy na PRoto.pl
Jednocześnie 50 proc. użytkowników AI oczekuje od rekruterów jasnej informacji o tym, jak sztuczna inteligencja wpłynie na stanowisko, o które się ubiegają. Kandydaci chcą wiedzieć, czy technologia będzie wsparciem w pracy, czy też zagrożeniem dla ich kompetencji i przyszłości zawodowej
Technologia rozwija się szybciej niż procedury
Zjawisko opisane w raporcie wpisuje się w globalny trend. Według danych McKinsey już 80 proc. firm na świecie regularnie korzysta z generatywnej sztucznej inteligencji. W Polsce rozwój technologii nie zawsze idzie jednak w parze z tworzeniem odpowiednich procedur i standardów komunikacji.
Organizacje mają też trudności z monitorowaniem swojego wizerunku w środowisku modeli językowych. Zaledwie 2 proc. rekruterów sprawdza, jakie informacje narzędzia takie jak ChatGPT czy Gemini przekazują kandydatom o ich firmach. Jednocześnie aż 61 proc. organizacji nie podejmuje w tym zakresie żadnych działań.
Eksperci wskazują, że brak uporządkowanych zasad korzystania ze sztucznej inteligencji może stać się jeszcze większym wyzwaniem wraz z wejściem w życie unijnego AI Act, planowanym na sierpień 2026 roku. W ich ocenie może to mieć konsekwencje nie tylko organizacyjne, ale także prawne i wizerunkowe. (ao)
O badaniu:
Badanie pracowników zostało przeprowadzone metodą CAWI (profesjonalnego formularza internetowego) w grudniu 2025 roku i styczniu 2026 roku na grupie 1023 aktywnych zawodowo Polaków. Pomiar przeprowadziło ARC Rynek i Opinia na zlecenie Pracuj.pl za pomocą narzędzia ePanel.pl.
Badanie rekruterów zostało przeprowadzone w lutym 2026 roku na grupie 200 osób odpowiedzialnych za procesy rekrutacyjne. Pomiar przeprowadził zespół analityków serwisu Pracuj.pl wśród jego użytkowników komercyjnych.
